Biraz da Ezber Bozalım-3

Zeki Saruhan



KURTULUŞ SAVAŞI 19 MAYIS 1919 DA MI BAŞLADI?

Kurtuluş Savaşı, herhalde birkaç yüzyıllık Türkiye tarihinin en önemli dönemi sayılmalıdır. Aradan yaklaşık yüz yıl geçtiği halde, belki başka büyük marifetler ortaya koyamadığımız için haklı olarak Kurtuluş Savaşımızla övünürüz. Bu savaşa katılanları rahmetle anar, gazileri ise minnetlerimizi ifade ederiz. 
Kurtuluş Savaşı sırasında bozgunculuk yapanlar, düşman saflarda yer alanlar, Kuvayı Milliye’ye karşı çıkanlar bundan utanç duyarlar.
Bu savaşın başkomutanı Mustafa Kemal Paşa’nın adı Kurtuluş Savaşı ile bütünleşmiştir. Kurtuluş Savaşı deyince akla ilk o gelir. Fakat bu savaşı başlatanın Mustafa Kemal Paşa olmadığını da teslim etmek gerekir. Mustafa Kemal Paşa’nın bu gerçeğin bilinmesinden zarar göreceğini düşünmek yanlıştır. yanlış bilgiler tarih kitabının içine sığmaz.
KURTULUŞ SAVAŞ NE ZAMAN BAŞLADI?
Türk Kurtuluş Savaşı’nı 1912 Balkan Savaşıyla başlatıp 1922’de İzmir’in alınışıyla bitiren ve bu nedenle on yıl sürdüğünü yazanlar vardır. Ancak Balkan, Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı’nın nedenleri, kadroları, müttefikleri ve sonuçları birbirinden çok farklıdır. Örneğin Birinci Dünya Savaşı bir Kurtuluş Savaşı değil, Almanların zoru ve emrivakisiyle girilmiş, emperyalizmin dünyayı yeniden paylaşma savaşıydı. Büyük insan kayıplarına neden olan Çanakkale Savunması dışında milletin belleğinde olumlu anılar bırakmamıştır. Kurtuluş Savaşı ise milletin kendiliğinden ileri atıldığı bütünüyle meşru bir vatanı kurtarma savaşıdır.
Kurtuluş Savaşı, Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıktığı 19 Mayıs 1919’da mı başlamıştır? Eğer savaştan kasıt, silahlı bir vuruşma ise bu zaten doğru değildir. Kurtuluş Savaşı’nı, bu konu ile ilgili kitaplarımda esas aldığım gibi, Mondros Ateşkes Anlaşması’nın ertesi günü başlatmak yerinde olur. Bu tarihle Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıktığı tarih arasında 6.5 ay vardır. Bu süre içinde bölgelerin haklarını savunmak için Müdafaai Hukuk Cemiyetleri kurulmuş, İstanbul’daki hemen bütün siyasi partiler ve dernekler Milli Kongre adlı bir platform kurarak Türkiye’nin haklarını savunmuşlar Çukurova’da ve Güneydoğu’da Fransız işgaline karşı direniş başlamış, hele 15 Mayıs 1919’da Yunanlıların İzmir’e asker çıkarmasıyla bütün ülke mitinglerle ve protestolarla çalkalanmış ve Ege’de silahlı direnişe geçilmiştir.
Mustafa Kemal Paşa, Adana’dan İstanbul’a geldiği 13 Kasım 1918’den, Samsun’a gitmek üzere İstanbul’dan ayrıldığı 16 Mayıs 1919’a kadar altı ayını İstanbul’da geçirmiştir. Bu süre içinde her Osmanlı subayı ve politikacısı gibi çeşitli çevrelerde ve arkadaşlar arasında memleket meselelerinin görüşülmesi doğaldır. Ancak bazılarının yazdığı gibi Mustafa Kemal’in bu süre içinde Anadolu’da silahlı bir direnişe hazırlandığı doğru değildir. O daha çok hükümette yer alma (Harbiye Bakanı olma) çabası içindedir ve bunun gerçekleşmesi için Padişah Vahdettin’le altı kez görüşmüş, İngiliz politikalarına yakın yürümüş, basına bu yolda demeçler vermiştir. Mustafa Kemal Paşa’nın daha önce de Enver Paşa’ya ve onun Almancı siyasetine karşı olması onu İtilaf Devletleri tarafından tutuklanmaktan korumuştur. Damat Ferit Hükümeti ve Padişah’ın onayıyla, asayişi korumak için Ordu müfettişi olarak Anadolu’ya atanması da bu yüzdendir.
BU ASLINDA BİR ŞANSTIR
Atatürk, 1927’de söylediği Büyük Nutkunda içinde ve başında yer aldığı Kurtuluş Savaşı’nı 19 Mayıs 1919’dan başlatmakta, daha önceki olaylara değinmemektedir. Gönlü buna razı olmayan Kâzım Karabekir, İstiklal harbimiz adlı kitabında Anadolu’ya ilk çıkanın kendisi olduğunu ve Atatürk’ten tam bir ay önce direnişi Doğu’dan başlatmak üzere Trabzon’a çıktığını yazmaktadır. Savaş sonunda Atatürk’ün tasfiye ettiği Karabekir, Cebesoy gibi komutanların Atatürk, İsmet Bey ve Fevzi Çakmak gibi kişilerden daha önce Anadolu’ya geçtiğini, dolayısıyla asıl minnet duyulacak kişilerin onlar olduğunu anlatmak için “Milli Mücadele’de Öncekiler ve Sonrakiler” (Cemal Kutay, 1963) gibi kitaplar kaleme alınmıştır. Oysa Anadolu’ya resmî görevle Mustafa Kemal Paşa’dan önce atananlara verilen görev de silahlı bir direniş başlatmak değildir.
Mustafa Kemal Paşa, Kurtuluş Savaşı yıllarında da gösterdiği gibi, çok ihtiyatlı biridir. Mütarekenin hemen ertesinde bir birliğin başına geçerek silahlı direnişte bulunamayacağını biliyordu. Millet buna hazır değildi ve bir bekleme sürecine girmişti. Mustafa Kemal Paşa’nın, bu temkinli tutumu ve özellikle de İttihatçı ileri gelenlerden uzak duruşu ona İngilizci Hükümet tarafından Anadolu’ya gönderilme ve bu vesileyle de çok geçmeden Kurtuluş Savaşı’nın başına geçme şansı vermiştir. Bu Türkiye’nin de şansıdır. Tarih, böyle karmaşık olaylarla doludur. (13 Ekim 2017)

10/13/2017
Okuma Sayısı : 1006


Tavsiye Ettiğimiz Kitaplar

Yazarın Diğer Yazıları

GERİCİLİK JAPONYA’DA DA OLSA… (44)
SİZ GİDİN, BİZ DÜZELTİRİZ! (55)
KÂZIM KARABEKİR HAKLI ÇIKTI (181)
ZAFERİ TÜRKLERİN ÇILGINLIĞINA MI BORÇLUYUZ? (341)
2018’DE OKUDUĞUM KİTAPLAR (456)
ULUSALCILIK, MİLLİYETÇİLİK DEĞİLDİR (361)
SİYASİ İNTİHAR (657)
Andımız Tartışması Üzerine: BİLİP DE BİLMEZLİKTEN GELMEK… (513)
“HEPİMİZ AYNI GEMİDEYİZ” (765)
CHP İLE İGİLİ KAYGILAR (586)
Kurtuluş Savaşı nasıl kazanıldı? (411)
Onlar bir gün mutlaka ayağa kalkacak (785)
DEMOKRASİ KOKUSU (982)
Vaazlar-8 DEİZM ÜSTÜNE (1196)
Vaazlar-7 TÜRKLER ÜSTÜNE (905)
Vaazlar-6 MİLLİYETÇİLİK ÜSTÜNE (442)
Vaazlar-5 SAVAŞLAR ÜSTÜNE (560)
Vaazlar-4 DEVLETLER ÜSTÜNE (494)
Vaazlar-3 DİNLER ÜSTÜNE (665)
Vaazlar-2 KADINLAR VE ERKEKLER ÜSTÜNE (575)
Vaazlar-1 & MİLLETLER ÜSTÜNE (465)
İSLAM’IN GÜNCELLENMESİ (1385)
YENİLEN PEHLİVAN GÜREŞE DOYMAZMIŞ (890)
MAHKEMEDE DAYIN VARSA (923)
BİR NEHİRDE İKİ KEZ YIKANILMAZ (767)
HALİFE ORDUSU (1031)
ÜLKENİN BÜTÜN GERİCİLERİ BİRLEŞİN! (777)
KUDÜS, EY KUDÜS! (744)
YERLİ VE MİLLÎ (870)
EN MÜKEMMEL DİN HANGİSİ? (858)
ATATÜRKÇÜ TAYYİP ERDOĞAN! (555)
Biraz da ezber bozalım-2 (906)
BİRAZ DA EZBER BOZALIM-1 (805)
Çuvala konup denize atılan 280 cariye... (1079)
Çuvala konup denize atılan 280 cariye... (729)
DİL BAYRAMININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ (832)
ZAFER HAFTASININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ (911)
ATATÜRK’ÜN KOMÜNİZM PROGRAMI (1010)
ERDOĞAN’IN KURUCU OLDUĞU YENİ DEVLET (896)
HALİL VE FETHULLAH HOCALAR (1014)
ERDOĞAN BENİ NASIL YANILTTI? (839)
BOKTAN SİYASET (959)
KIZIL PİÇLER! (933)
ESTERGON KALESİ SUBAŞI DURAK (969)
SIRA CHP’YE GELDİ (926)
AYDINLAR İSLÂM’LA NİÇİN BARIŞMALIDIR? (978)
AYDINLAR İSLÂM’LA BARIŞMALIDIR (986)
AKPINAR’DA OKURKEN (1024)
ÇAMUR DERYASINDAKİ “DERİN” TARİH (994)
AĞLARSA ANAM AĞLAR (951)
ŞEYHİM NE DERSE DOĞRUDUR (986)
BİZ ADAM OLACAK MIYIZ? (999)
“BİZ PADİŞAHI İSTERİZ” (1162)
16 NİSAN’DA NEYİ OYLUYORUZ? (1058)
YETER, YETER, ANLADIK! (970)
Kuvvetler Ayrılığı Kötü Müdür? (946)
O KONUDA HAKLI OLAN İSMET PAŞA’YDI (1172)
Ey milletin evladı, tarihten ders çıkar (1237)
Erdoğan Batı ile neden geçinemiyor? (1050)
HÜNGÜR HÜNGÜR AĞLADIM! (1399)
ZENGİNİN TARİHİ, FAKİRİN TARİHİNİ DÖVÜYOR! (1275)
KEMALİZM YOL AYRIMINDA (1426)
NE OLMUŞ SOLCUYSAM? (1269)
BÜYÜK PİŞMANLIKLAR (1286)
Hayatı Hakikiye Sahneleri-38 (1635)
Bakmayın başlarında fes olduğuna (1738)
CUMHURİYET’SİZ OLMAZ! (1521)
EN KAHRAMAN ASKER (1620)
BİZ TÜRK MÜYÜZ SAHİDEN? (1580)
ORUÇ VE SOSYALİZM (1550)
ALMANLARDAN VAZGEÇMEMEK İÇİN 44 NEDEN (1610)
BURASI TAM YAŞANACAK YER (1660)
OKULUM BEN GELDİM! (1731)
ATATÜRK SAMSUN’A NASIL ve NEDEN ÇIKTI? (1968)
ALÇAKGÖNÜLLÜLÜK MEZİYETTİR (1501)
Ey Oğul-5! AZİMLİ OL (1579)
KUT-ÜL AMERE DE NERDEN ÇIKTI? (1620)
KENDİ TARİHİMİZİ YAZMAK (1952)
KÖY ENSTİTÜSÜ MEZUNLARI SAHABE DEĞİLDİR (1881)
‘’SAPIK’’ EDEBİYATI (1550)
Ey Oğul: 2 (1602)
Ey oğul! 1 (1558)
DİDİM’DE GÜZEL BİR GÜN (1679)
VATANIMIZDAKİ KADIN HARCI (1820)
KIZILIRMAK ÜZERİNDE GARİP BİR KEŞİF MACERASI (1721)
NEVRUZDAN BALO KÜLTÜRÜNE… (1703)
CHP İÇİN VERİLEN KAVGANIN ANLAMI (1456)