https://jurnalist.com.tr/ Etkin Seçkin Haber Sitesi tr 19.5.2021 02:01:14 Jurnalist Jurnalist Haber Deyay - Jurnalist Haber Sitesi

HERİF NAMAZ GEÇİYOR!






Rahmetli babam elinde günü geçmiş bir gazete parçasına daldığında, kendisini ailenin ahret hayatından da sorumlu sayan annem:

“Herif, kalk, namaz geçiyor!” diyerek onu uyarırdı.

İlk Müslümanlardan Habeşli Bilal’ın Kâbe’nin damına çıkarak inananları namaza çağırması ile annemin babama namaz vaktinin geçmekte olduğunu hatırlatan seslenmesi aynı işlevi yerine getiriyordu.
  
Ezanın sözleri Habeşli Bilal’e mi aittir, yoksa bunları Peygamber mi ona ezberlettirmiştir, bilmiyoruz. Ezan metninin ilk okunuşundan beri değişip değişmediği de bilgimiz dışında. Belki İslam tarihi araştırmacıları biliyorlardır. Fakat onun şimdi Sünnilerin yaşadığı cami ve mescit olan her yerde bugünkü biçimde ve Arapça okunduğu açık. Yalnız, Şiiler Ezan’a “Aliyul Veliyullah” ibaresiyle Hazreti Ali’nin adını eklemişlerdir.

TANRI ULUDUR, TANRI ULUDUR!
 
İkinci Meşrutiyet döneminde Türk Milliyetçiliğinin teorisyeni Ziya Gökalp, “Bir ülke ki camiinde Türkçe ezan okunur, köylü anlar manasını namazdaki duanın” diye yazmış, “Ey Türk oğlu işte senin orasıdır vatanın” diye eklemişti. Onun bu dileğini Atatürk gerçekleştirdi. 1933’te Ezan’ı Türkçe ile okutmaya başladı ve bu durum, 1950’ye kadar sürdü. Köyümüzdeki caminin imamı komşumuz Kasım Hoca nın tan vaktinde “Tanrı Uludur, Tanrı uludur” seslerini hayal meyal hatırlıyorum. 1944 doğumlu olduğuma göre demek ki en çok altı yaşındaydım.
 
17 yıl az bir zaman değildir ama demek ki alışkanlıklardan kurtulmak kolay değildir. Kör cehalet Ezanın Türkçesini ezan saymayarak 1950’de Ezan’ın Arapçasını okumaya başladı.  
Ezanı temsil eden cümlelerden en önemli olanı Arapça “Hayyealel salah”, Türkçesi ile “Haydin namaza” seslenişidir. Geri kalan cümleler, İslamiyet’in ortaya çıktığı dönemin ihtiyaçlarını yansıtır. İslamiyet’ten önce Kâbe’de her kabilenin bir tanrısı bulunduğu için, bu inancı yıkmak amacıyla “Allahü ekber” (Tanrı uludur)  “Eşhedü en lailahe İllallah” (Allahtan başka ilah yoktur) Türkçe Ezan’daki biçimiyle “Tanrıdan başka yoktur tapacak”  cümlesi buna örnek verilebilir.  Gene peygamberlik kavramını pekiştirmek için “Tanrı’nın elçisidir Muhammet” cümleleri Ezan’da yerini bulmuştur.  Şimdiki Müslümanların anlayışında başka tanrılar olmadığı ve Muhammet’in Tanrı’nın elçisi olduğu konusunda bir kuşku bulunmadığı için bunlar günlük dilde kullanılmaz, dinsel metinlerle günümüze kadar taşınmıştır.

GÜNDE BEŞ KEZ DUYURU

Ezan sesleri, meydan saatleri yapılıncaya kadar bir bakıma günün takvimi gibidir. Tan yerinin attığını, güneşin gelip tepemize dikildiğini, ufkun ötesine geçtiğini hatırlatır. İkindi ve yatsının da herhalde haber verdiği bir doğa olayı olsa gerek. Gerçi Kur’anın birkaç suresinde “Günde üç vakit namazınızı kılın” emri vardır ve bunların sabah, öğlen ve akşam vakitleri olduğuna işaret edilmektedir Caferiler bunun için üç vakit namaz kılıyorlar, Sünnilikte peygamberin kıldığı vakitlerle, farzların yanındaki sünnetleri kılmak da bir uygulama olarak yerleşmiştir. Kur’an kaynak gösterilerek de olsa bu gerçeklerin hatırlatılması, birçok insanın hoşuna gitmez. Dedim ya Ezanın ancak Arapça okunursa Ezan sayılacağı gibi alışkanlıklara çarpıp geri döner.

Hıristiyan toplumlarında belirli zamanlarda çalınan çanlar gibi ezan da millî kültürün bir parçası haline gelmiştir. Cuma ve bayram namazları hariç, namaz vakitlerinde imamların arkasında bazı camilerde birkaç kişi, bazı camilerde birkaç saftan fazla kalabalık olmuyor, hatta birçok imam sabah ezanını okuyup mescitte veya camide tek başına namaz kılıyorsa da ezan sesinden rahatsız olmamak gerekir. Müslüman bir topluluk içinde doğup büyüyenler için ezan sesi, kulaklarımıza annemizin ninnileri kadar hoş gelir. Günümüzde çoğu camide okunan ezanlardaki sesin ahengi yok. Örneğin bizim köyde mahallelerde bulunan toplam yedi cami ve mescitten aynı anda veya peş peşe kulakları sağır eden bir ezan sağanağı ortalığı kaplıyor. İşin bu kısmı ihtiyacın ve inancın ötesinde bir din gösterisi halini almış bulunuyor.

KURU ŞEY TAHTAYA YAPIŞMAZ
 
Sözü, şu sıralarda Türkiye’nin gündemini işgal etmiş, korona salgınını bile gölgede bırakma istidadında olan İzmir’deki olaya getireceğim tahmin edilmiştir sanırım. İzmir’de minarelerden duyulmuş İtalyan partizanlarının antifaşist mücadelesinden doğmuş “Çav Bella” şarkısı ve Selda Bağcan’ın söylediği ve zalimlere, soygunculara “Yuh” çeken türküsü birer gün ara ile çalınmış!

Bunu hangi sivri akıllı veya maceracı düşünmüşse, gücünü kaybettikçe söylemlerinde dinî değerlere daha çok yer veren ve bunu CHP’yi milletin gözünden silmek için kullanan iktidarın eline güçlü bir koz vermiştir. İktidar çevreleri için bu olay, devlet malını yağmalamak, “Bakara makara” diye dini değerlerle dalga geçmek, büyük rüşvetler alıp vermek gibi göz yumulacak bir olay değildir! Şimdi çeşitli kurumlardan 30 kişilik bir ekip, harıl harıl bunu yapanı veya yapanları araştırıyormuş. Üstelik bulduklarında ona “cami dibinde ezan dinletebiliriz” diyorlar. Bir zamanlar, hapishanedeki solculara zorla İstiklal Marşı söyletmek, marşın on kıtasını ezberletmek gibi kanunda olmayan bir ceza keşfetmişlerdi. Bu da ona benzeyecek!

Kimse endişe etmesin, Türkiye’nin bütün camilerinden beş vakit ezan okunuyor ve okunmaya devam edecek. İzmir minare hoparlörlerinden duyulmuş olan iki ezgi, Ezan’ın rakibi değildir. Ortalığı velveleye vermenin anlamı ve CHP yetkililerinin de “suç üzerimizde kalacak” endişelerine yer yoktur. Zira kuru şey tahtaya yapışmaz.(24 Mayıs 2020)

Yazar Sayfası: Yazarın Köşesi: / Tarih: 25.5.2020 00:00:00 / Okunma = 10371

Yazarın Diğer Yazıları

Psikojenik Amnezi (Yakınsak Aklın Unuttukları)
[ Ali Kurt ]

Bir Akıllının Taşınamaz Sırları
[ Ali Kurt ]

Evlilik mi, Bir Daha Düşün?
[ Ali Kurt ]

Kemik Kıran
[ Ali Kurt ]

Solak Nene, Eski Defter
[ Ali Kurt ]

Askıda Kalan Hayatlar
[ Ali Kurt ]

Delimsek
[ Ali Kurt ]

Pandeminin Kutusu Pandeminin Kutusu (89)
Cübbeli Amirali Kim Koruyor? Cübbeli Amirali Kim Koruyor? (119)
Arife Arife (135)
Güzel Günler Görecek miyiz? Güzel Günler Görecek miyiz? (384)
Ramazanı siyasete alet etmeye kalktılar, ramazanda içki satış rekoru kırdılar! Ramazanı siyasete alet etmeye kalktılar, ramazanda içki satış rekoru kırdılar! (576)
Al sana soykırım (3) Al sana soykırım (3) (622)
Al sana soykırım (2) Al sana soykırım (2) (642)
Al sana soykırım Al sana soykırım (747)
Sözde Ermeni Soykırımının Var Olmayan Toplu Mezarları Sözde Ermeni Soykırımının Var Olmayan Toplu Mezarları (900)
Bari Bir “Müzik Notası” Verseydiniz!.. Bari Bir “Müzik Notası” Verseydiniz!.. (769)
Ar damarı Ar damarı (791)
DEMOKRASİYE DARBE! DEMOKRASİYE DARBE! (1044)
Darbeler bitti paranoyası  kaldı yadigar! Darbeler bitti paranoyası kaldı yadigar! (1186)
Çöküş Döngüsü: Yolsuzluk, Yoksulluk, Yoksunluk Çöküş Döngüsü: Yolsuzluk, Yoksulluk, Yoksunluk (1208)
Üç Kuvvet Komutanına Peşin Ceza… Bu Ne Acele?.. Bu Ne Vefasızlık?.. Üç Kuvvet Komutanına Peşin Ceza… Bu Ne Acele?.. Bu Ne Vefasızlık?.. (1229)
Uzaktan çalışmanın görünmez esasları Uzaktan çalışmanın görünmez esasları (1357)
Şeytan Taburu Şeytan Taburu (1303)
SİYASETİN AKLI BAŞINDAN GİTMİŞ! SİYASETİN AKLI BAŞINDAN GİTMİŞ! (1318)
PUDRA ŞEKERİ… PUDRA ŞEKERİ… (1585)
Üretime Katkısı Olmayan Meslekler Üretime Katkısı Olmayan Meslekler (2329)
Tekkedeki Apoletli Amiralin Hikâyesi!.. Tekkedeki Apoletli Amiralin Hikâyesi!.. (1862)
ATEİST, DEİST, SOSYALİST… ATEİST, DEİST, SOSYALİST… (1840)
Montrö Montrö (1784)
Gezi Parkı... Gezi Parkı... (1913)
NEREDEN İNCELDİYSE… NEREDEN İNCELDİYSE… (2064)
Sürü Sürü (2341)
Biden’a Bir “Ucu Yanık Mektup” Daha!.. Biden’a Bir “Ucu Yanık Mektup” Daha!.. (2196)
MEHMET’İN TARİHSEL YANILGISI MEHMET’İN TARİHSEL YANILGISI (2392)
Fosforlu Cevriye Fosforlu Cevriye (2422)
KADIN ERKEKTEN ÜSTÜNDÜR! KADIN ERKEKTEN ÜSTÜNDÜR! (2695)
Türkiye Satılığa Çıkıyor Türkiye Satılığa Çıkıyor (3187)
İdlib’de 34 Şehit… Putin… Ve “Barbarlık”… İdlib’de 34 Şehit… Putin… Ve “Barbarlık”… (3902)
Kıbrıs Sorununa Hindistan-Pakistan Çözümü Kıbrıs Sorununa Hindistan-Pakistan Çözümü (3921)
Atatürk’ün Emanetleri Arasında CHP’nin Yeri Atatürk’ün Emanetleri Arasında CHP’nin Yeri (4587)
İskilipli Atıf’a rahmet okuyanlar İskilipli Atıf’ın bildirisini de okusun! İskilipli Atıf’a rahmet okuyanlar İskilipli Atıf’ın bildirisini de okusun! (5596)
18 Yıllık İktidar İcraatı 18 Yıllık İktidar İcraatı (6104)
Muammer  Aksoy ve Tüm Devrim Şehitleri Anısına Muammer Aksoy ve Tüm Devrim Şehitleri Anısına (7408)
Ayçiçeği Ayçiçeği (6783)
Ülkenin İçi Boşaltılıyor… Ülkenin İçi Boşaltılıyor… (7955)
TÜRKİYE’DE FAŞİZMİN AYAK SESLERİ TÜRKİYE’DE FAŞİZMİN AYAK SESLERİ (8270)
Beşparmak Dağları'ndaki Bayrağımız Beşparmak Dağları'ndaki Bayrağımız (8259)
PUL PUL YILDIZLI SANCAK… PUL PUL YILDIZLI SANCAK… (13542)
2021 ve Sonrasında Açlıktan Ölen Sayısı Virüsten Ölen Sayısını Geçecek 2021 ve Sonrasında Açlıktan Ölen Sayısı Virüsten Ölen Sayısını Geçecek (15261)
AÇLIĞA MAHKÛM EDEN ASGARİ ÜCRET VE EMEKÇİ CENNETİ AÇLIĞA MAHKÛM EDEN ASGARİ ÜCRET VE EMEKÇİ CENNETİ (15276)
Aşı olanı mı, olmayalım mı? Aşı olanı mı, olmayalım mı? (15318)
2020, Salgında Ruh Sağlığım Dr. Kitap’a Emanet 2020, Salgında Ruh Sağlığım Dr. Kitap’a Emanet (20530)
Redneck Redneck (14259)
TRUMP BAŞARSAYDI… TRUMP BAŞARSAYDI… (18375)
Türkiye nin Doğu Akdeniz politikası ve KKTC Türkiye nin Doğu Akdeniz politikası ve KKTC (19876)
Ülkemizin Düze Çıkması İçin 2021 Yılında Yapılması Gerekenler Ülkemizin Düze Çıkması İçin 2021 Yılında Yapılması Gerekenler (19754)
KUMSAL KATLİAMI NASIL OLDU KUMSAL KATLİAMI NASIL OLDU (23119)
ÜLKEMİZDEKİ YENİ CEPHELEŞME  ve  DEVRİMCİLERİN BARIŞ PROGRAMI ÜLKEMİZDEKİ YENİ CEPHELEŞME ve DEVRİMCİLERİN BARIŞ PROGRAMI (20620)
Yobazın tehtidi Yobazın tehtidi (20830)
YAĞMUR DUASI: CEHALET İKTİDARDA YAĞMUR DUASI: CEHALET İKTİDARDA (17552)
Neye Kriz Diyoruz, Neye Demiyoruz? Neye Kriz Diyoruz, Neye Demiyoruz? (21237)
Tank Palet... Tank Palet... (21792)
Türkiye Kornovirüs’ü ve Diğer Bulaşıcı Hastalıkları Yenebilir mi? Türkiye Kornovirüs’ü ve Diğer Bulaşıcı Hastalıkları Yenebilir mi? (19697)
TÜRK’ÜN İTİ ŞEHRE İNİNCE… TÜRK’ÜN İTİ ŞEHRE İNİNCE… (21847)
Gargara Gargara (20152)
İrini Operasyonu Sorumlularına Türkiye Tutuklama Emri Çıkartmalı İrini Operasyonu Sorumlularına Türkiye Tutuklama Emri Çıkartmalı (23554)
ZORAKİ DEMOKRAT! ZORAKİ DEMOKRAT! (16267)
AB AB (17367)
Erdoğan Reformları Yapabilir mi? Erdoğan Reformları Yapabilir mi? (17929)
Camiler Halka Devredilmeli Camiler Halka Devredilmeli (17922)
Meslek hayatımın en büyük onurunu ilk kez açıklıyorum Meslek hayatımın en büyük onurunu ilk kez açıklıyorum (19378)
İnsanlık Destani İnsanlık Destani (19898)
Ülkenin en cahili bile doların kaç TL olacağını biliyor. Ülkenin en cahili bile doların kaç TL olacağını biliyor. (19232)
CUMHURİYETİ DEMOKRASİ İLE TAÇLANDIRMAK CUMHURİYETİ DEMOKRASİ İLE TAÇLANDIRMAK (23354)
Fransa Fransa (18546)
Karen Fogg’un çocukları devrede! Karen Fogg’un çocukları devrede! (28192)
Kimsin sen... Kimsin sen... (17791)
E-Taşeronluk Sistemi ve CHP Zihniyetinin Mücadele Çabaları E-Taşeronluk Sistemi ve CHP Zihniyetinin Mücadele Çabaları (20345)
TÜRKİYE AYDINLANMANIN NERESİNDE? TÜRKİYE AYDINLANMANIN NERESİNDE? (20625)
Anayasa var mı ki, mahkemesi olsun? Anayasa var mı ki, mahkemesi olsun? (18347)
Maraş’ta tabular yıkılıyor Maraş’ta tabular yıkılıyor (20658)
Entarili hekim Entarili hekim (16555)
Mary Mary (15825)
Yazı bilmem... Yazı bilmem... (45275)
Basit Usulde Ekonomik Kriz Hesabı Basit Usulde Ekonomik Kriz Hesabı (21475)
Fransa, Türkiye’yi Afrika’daki Sömürgeleri ile Karıştırdı Fransa, Türkiye’yi Afrika’daki Sömürgeleri ile Karıştırdı (18961)
MUSTAFA KEMAL PAŞA MI?  ATATÜRK MÜ? MUSTAFA KEMAL PAŞA MI? ATATÜRK MÜ? (24434)
Eyyy Moody’s, ezanı susturamayacaksınız Eyyy Moody’s, ezanı susturamayacaksınız (21338)
Orta Doğu’da Değişen Dengeler Orta Doğu’da Değişen Dengeler (18387)
ABD Rumlara arka mı çıkıyor? ABD Rumlara arka mı çıkıyor? (15880)
30 Ağustos ve Doğu Akdeniz 30 Ağustos ve Doğu Akdeniz (19246)
Diktayla Yönetilen Ülkelerde Halk ya Dönek ya da Denek Olur! Diktayla Yönetilen Ülkelerde Halk ya Dönek ya da Denek Olur! (25365)
BÜYÜK ZAFER’İN ŞİFRELERİ BÜYÜK ZAFER’İN ŞİFRELERİ (20382)
CHP’nin planları tamamen altüst olacak. CHP’nin planları tamamen altüst olacak. (16473)
Türkiye nin ve KKTC nin  Kaderi Değişecek Türkiye nin ve KKTC nin Kaderi Değişecek (16910)
Koca Atatürk’ün partisi CHP’yi Kılıçtaroğlu cebine sığdırdı. Koca Atatürk’ün partisi CHP’yi Kılıçtaroğlu cebine sığdırdı. (15909)
SENİ KARDEŞLİKTEN REDDEDİYORUM! SENİ KARDEŞLİKTEN REDDEDİYORUM! (16609)
Muharrem İnce parti kurmakta haklıdır Muharrem İnce parti kurmakta haklıdır (16356)
Seçimle başkan olan Kılıçtaroğlu seçimle gitmeyecek Seçimle başkan olan Kılıçtaroğlu seçimle gitmeyecek (15596)
KILIÇTAROĞLU’NUN KERİM DEVLETİ KILIÇTAROĞLU’NUN KERİM DEVLETİ (15610)
Yeni Sosyal Medya Yasası’nın Amacı Nedir? Yeni Sosyal Medya Yasası’nın Amacı Nedir? (16533)
1920’de bir asır ilerdeydi 2020’de bir asır gerideler 1920’de bir asır ilerdeydi 2020’de bir asır gerideler (23582)
Son Mutlu Seçim Son Mutlu Seçim (15506)
CHP’deki Uyuşukluk Hastalığı CHP’deki Uyuşukluk Hastalığı (19627)
Kadın yoktu öyle mı? Kadın yoktu öyle mı? (17312)
YAŞAYAN FETİH RUHU ve MUSTAFA KEMAL PAŞA YAŞAYAN FETİH RUHU ve MUSTAFA KEMAL PAŞA (18421)