https://jurnalist.com.tr/ Etkin Seçkin Haber Sitesi tr 6.5.2021 15:30:36 Jurnalist Jurnalist Haber Deyay - Jurnalist Haber Sitesi

Atatürk, Dogmalar ve Dogmatizm





Önyargıları yok etmek atom çekirdeğini parçalamaktan daha zordur. ALBERT EINSTEIN

          Felsefe ansiklopedilerinde DOGMATİZM veya DOGMACILIK şöyle tarif ediliyor. Felsefe ve bilim de zaman ve mekanın özel şartlarını yani gerçeğin somutluğu ilkesini dikkate almadan, değişmez kavram ve formüllere dayanan bir düşünce tarzını belirten bir terim. Veya " öne sürülen öğreti ve ilkeleri eleştirmeden doğru olarak benimseyen ve benimsediği varsayımlardan katı bir yötemle önermeler türeten felsefe anlayışı. Karşıtı kuşkuculuk. Doğruluğu sınanmadan benimsenen ve bir öğretinin ya da ideolojinin temeli yapılan sav veya savlara dogma deniyor. Bus savlara körü körüne inanan ve yaşam felesefesini bu savlar üzerine bina eden kişiilere dogmatik diyoruz. Dogma, dogmatizm, dogmatik kavramları batı kökenli kavramlardır. Doğu – İslam düşünce sisteminde bunların karşılı nass, nassiye, nassi kavramlarıdır. Dogmatikler doğru belledikleri bir formulu, anlayısı, ideooljiyi, siyaseti, tek sözcükle ifade edersek yaklaşımı, bu yaklaşımın hangi tarihte ve hangi coğrafyada, hangi maddi – gayrı maddi koşullarda ortaya çıktıklarını irdelemeden, sorgulamadan her tarihte ve her coğrafyada uygulamaya kalkarlar.

Dogmatizmin en yaygın olduğu alan şüphesiz dinlerdir, dinsel düşünce sistemleridir. Özellikle vahiye dayalı semavi dinlerdir. Vahiy yoluyla iletilen tanrı kelamı veya peygamberlerin söz ve davranışları, bu düşünce sistemlerinin dogma ları, nass larıdır. Dindarlar bunu saklamazar da. O dogmaları ( nass ları ) imanın temelleri olarak kabul ederler. Batı Dünyası Aydınlanam Devrimi ile bu tür din kaynaklı dogmatizmi aşmıştır. İslam Dünyası ne yazık ki bu eşiği aşamamıştır. Bugün içinde bulunduğu, cehaletin, geriliğin, zayıflığın, sefaletin temelinde bu aydınlanma eşiğini aşamaması yatmaktadır.
Dogmatizm sadece din kaynaklı inanç ve düşünce akımlarına özgü bir yanılgı değildir. Seküler nitelikli politik ve felsefi akımlar içinde de çok sık görülen bir yanılgıdır. Hatta zaman zaman en gelişmiş ülkelerde milyonların sapkın dogmaların peşinde kendilerini ve dünyayı kana bulamalarına , zorbalıklara dünyamız yakın tarihte tanık oldu. Dünyanın bilim, düşünce ve sanat yaşamına büyük katkıları olmuş bir Alman ulusunun sapkın nazi ideolojisinin dogmalarının peşinde çılgınca sürüklenişi örneklerden biridir. Aynı şekilde insanlığın geliştirdiği en ileri bir politik – felsefi düşünce sistemi olan bilimsel sosyalizimin Stalin Rusyasında, günümüz Kuzey Kore sindeki insanlık dışıi uygulamaların kökeninde dogmatik saplantılar vardır.

İnsanlar, büyük ve saygın siyaset önderlerinin, politik – felsefi düşünce, ideoloji veya doktrin kurucularının eserlerini, söz ve davaranışlarını dogmalaştırmaya eğilimlidirler. Bu hem kolay bir yoldur, fazla zihin yormadan düşünceler üretir, planlar, programlar yaparsınız, kendi haklılığınızı kanıtlamak için saygın tarihi kişiliklerin söz ve davranışalarından kolayca kanıtlar bulursunuz. Düşüncelerinize, plan ve programlarınıza hazır taraftarlar bulursunuz. Alışılmış düşüncelere, önyargılara ters düşünceler ileri sürerseniz taraftarlarınız azalır, karşıtlarınız çoğalır, rüzgara karşı yelken kullanmak, akıntıya karşı kürek çekmek zorunda kalırsınız.

Tarihin en uzun süreli dogmalaştırılan düşünce adamı şüphesiz Aristo dur. Karl Marx, Lenin, Mao vbg düşünce ve siyaset önderlerinin hepsi şu veya bu ölçüde dogmalaştırılmışlardır. Ülkemizin milli önderi Atatürkümüz de her büyük ve saygın siyaset önderi, devlet kurucusu gib, Dogmalaştırılma taehlikesine maruzdur. Atatürkçülük veya Kemalizm adı üzerinden dogmatik tezler, programlar, palanlar, üretilmektedir. Bunları teker teker ele almak bir makalenin boyutlarını aşan bir çalışma gerektirir. O nedenle bu yazımızda bizzat Atatürk ün dogmalar ve dogmatizm hakkındaki düşüncelerini açıklayan iki örneği okuyucu ile paylaşmakla yetineceğim.

Birinci örnek, YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU NDAN BİR ANI:

GÜNÜNÜ TAM anımsamıyorum, on beş yıldan fazla geçmiş olacak. Türk Tarih Kurumunun salonunda Atatürk Enstitüsü nün açılışı dolayısıyla değerli bilgin, tarihçi ve yazarlardan bir grup konuşuyordu.
Sıra rahmetli Yakup Kadri Karaosmanoğlu na geldi. Titrek sesiyle ,
" Arkadaşlar " dedi " Bir gün Atatürk Falih Rıfkı Atay ile beni çağırdı. Elinde Halk Partisi Tüzüğü nün yeni hazırlanmış bir şekli vardı. Çocuklar, dedi O bize böyle hitap ederdi, alın bunu şöyle güzelce bir okuyun, sonra da çekinmeden bana fikirlerinizi söyleyin.
Tüzük taslağını iyice okuduktan sonra Falih ile beraber karşısına çıktık.
E , çocuklar dedi nasıl buldunuz ?
Paşam çok güzel bulduk , yalnız bir eksiği var, bir rengi, bir öğretisi ( akidesi, ideolojisi ) yok dedik.
İşte o vakit Atatürk olduğu yerde şöyle bir doğruldu, ve sert bir sesle,
" Çocuklar dedi, bu memleketin şimdiye kadar başına ne kadar bela gelmişse, hepsi dogmalardan gelmiştir. Bırakın bu böyle uygulansın. Bizden sonra gelecekler daha iyi bir şey bulurlarsa bizimkisini değiştirirler. "
Yakup Kadri sözü şöyle bitirdi:
" Aman arkadaşlar, sakın Atatürk ü de bir dogma yapmayalım. Bu , onun en çok nefret ettiği şeydi."
AKTARAN : NÜVİT OSMAY / İNSAN MÜHENDİSLİĞİ, ALFA Yayınları 17.baskı. Sayfa-445
( İlk Baskı: 1968 )

İkinci örnek : Haftalık Cumhuriyet Bilim Teknik Dergisinin her sayısında tekrarlanan Atatürk
sözü:
MANEVİ MİRASIM BİLİM VE AKILDIR.
" Ben , manevi miras olarak hiçbir ayet, hiçbir dogma , hiçbir kalıplaşmış kural bırakmıyorum. Benim manevi mirasım bilim ve akıldır. .. Zaman süratle ilerliyor, milletlerin , toplumların , kişilerin mutluluk ve mutsuzluk anlayışları bile değişiyor.. Böyle bir dünyada, asla değişmeyecek hükümler getirdiğini iddia etmek, aklın ve bilimin gelişimini inkar etmek olur... Benim Türk Milleti için yapmak istediklerim ve başarmmaya çalıştıklarım ortadadır. Benden sonra beni benimsemek isteyenler, bu temel eksen üzerinde akıl ve bilimin rehberliğini kabul ederlerse, manevi mirasçılarım olurlar....
Mustafa Kemal "
Dogmatizm sadece inanç, düşünce kurucuları veya siyaset önderi kişiliklerin dogmalaştırılmaları ile sınırlı değildir. Medeniyetler, uluslar, bölgeler, hatta sosyal sınıflar , meslek grupları arasında bile kendine has dogmalaştırmalar, dogmatizmler üretilmektedir. Örneğin Bati merkezci Üstün beyaz adamın yanılmazlığı, Batı Kültürünün Doğu tıoplumlarına önyargılı yaklaşımı Oryantalizm, herhangbir etnik topluluğa genel olarak atfedilen pozitif veya negatif önyargılar anlamında etnosentirizm ( etnik merkezcilik ) vs. gibi. Örneğin 1962 de 21 Mayıs harbiyelilerin bir sloganı vardı, " Harbiyeli aldanmaz " Bu da benzer bir örnektir.

Takipçileri tarafından dogmalaştırılan düşünce ve siyaset önderleri yaşadıkları dönemin dogmatizmlerini aştıkları için büyük insan oldular. Başarılarının temelinde geçmişin dogmalarını, önyargılarını sorgulayarak yeni düşünceler, yeni yaklaşımlar geliştimeleri vardır. Ayrıca dogmatizm FANATİZM, SEKTERİZM, ŞÖVENİZİM gibi uluslara ve insanlığa birçok acılar yaşatan hastalıklı siyasi akımların düşünsel temelidir aynı zamanda. Bu sütunlarda dogmatizmi tartışmaya devam edeceğiz. Okuyucularımızdan da katkı ve eleştirilerini bekliyoruz. Sözümüzü Yakup Kadri Karaosmanoğlu nun yukarda andığımız sözü ile bitirelim : " Aman arkadaşlar, sakın Atatürk ü de bir dogma yapmayalım. Bu , onun en çok nefret ettiği şeydi."

 

Yazar Sayfası: Yazarın Köşesi: / Tarih: 1.4.2016 00:00:00 / Okunma = 4013

Yazarın Diğer Yazıları

Psikojenik Amnezi (Yakınsak Aklın Unuttukları)
[ Ali Kurt ]

Bir Akıllının Taşınamaz Sırları
[ Ali Kurt ]

Evlilik mi, Bir Daha Düşün?
[ Ali Kurt ]

Kemik Kıran
[ Ali Kurt ]

Solak Nene, Eski Defter
[ Ali Kurt ]

Askıda Kalan Hayatlar
[ Ali Kurt ]

Delimsek
[ Ali Kurt ]

Güzel Günler Görecek miyiz? Güzel Günler Görecek miyiz? (41)
Ramazanı siyasete alet etmeye kalktılar, ramazanda içki satış rekoru kırdılar! Ramazanı siyasete alet etmeye kalktılar, ramazanda içki satış rekoru kırdılar! (184)
Al sana soykırım (3) Al sana soykırım (3) (253)
Al sana soykırım (2) Al sana soykırım (2) (283)
Al sana soykırım Al sana soykırım (328)
Sözde Ermeni Soykırımının Var Olmayan Toplu Mezarları Sözde Ermeni Soykırımının Var Olmayan Toplu Mezarları (407)
Bari Bir “Müzik Notası” Verseydiniz!.. Bari Bir “Müzik Notası” Verseydiniz!.. (369)
Ar damarı Ar damarı (414)
DEMOKRASİYE DARBE! DEMOKRASİYE DARBE! (598)
Darbeler bitti paranoyası  kaldı yadigar! Darbeler bitti paranoyası kaldı yadigar! (718)
Çöküş Döngüsü: Yolsuzluk, Yoksulluk, Yoksunluk Çöküş Döngüsü: Yolsuzluk, Yoksulluk, Yoksunluk (758)
Üç Kuvvet Komutanına Peşin Ceza… Bu Ne Acele?.. Bu Ne Vefasızlık?.. Üç Kuvvet Komutanına Peşin Ceza… Bu Ne Acele?.. Bu Ne Vefasızlık?.. (786)
Uzaktan çalışmanın görünmez esasları Uzaktan çalışmanın görünmez esasları (936)
Şeytan Taburu Şeytan Taburu (910)
SİYASETİN AKLI BAŞINDAN GİTMİŞ! SİYASETİN AKLI BAŞINDAN GİTMİŞ! (929)
PUDRA ŞEKERİ… PUDRA ŞEKERİ… (1137)
Üretime Katkısı Olmayan Meslekler Üretime Katkısı Olmayan Meslekler (1701)
Tekkedeki Apoletli Amiralin Hikâyesi!.. Tekkedeki Apoletli Amiralin Hikâyesi!.. (1433)
ATEİST, DEİST, SOSYALİST… ATEİST, DEİST, SOSYALİST… (1400)
Montrö Montrö (1351)
Gezi Parkı... Gezi Parkı... (1489)
NEREDEN İNCELDİYSE… NEREDEN İNCELDİYSE… (1637)
Sürü Sürü (1845)
Biden’a Bir “Ucu Yanık Mektup” Daha!.. Biden’a Bir “Ucu Yanık Mektup” Daha!.. (1781)
MEHMET’İN TARİHSEL YANILGISI MEHMET’İN TARİHSEL YANILGISI (1928)
Fosforlu Cevriye Fosforlu Cevriye (1958)
KADIN ERKEKTEN ÜSTÜNDÜR! KADIN ERKEKTEN ÜSTÜNDÜR! (2249)
Türkiye Satılığa Çıkıyor Türkiye Satılığa Çıkıyor (2661)
İdlib’de 34 Şehit… Putin… Ve “Barbarlık”… İdlib’de 34 Şehit… Putin… Ve “Barbarlık”… (3304)
Kıbrıs Sorununa Hindistan-Pakistan Çözümü Kıbrıs Sorununa Hindistan-Pakistan Çözümü (3345)
Atatürk’ün Emanetleri Arasında CHP’nin Yeri Atatürk’ün Emanetleri Arasında CHP’nin Yeri (4010)
İskilipli Atıf’a rahmet okuyanlar İskilipli Atıf’ın bildirisini de okusun! İskilipli Atıf’a rahmet okuyanlar İskilipli Atıf’ın bildirisini de okusun! (4920)
18 Yıllık İktidar İcraatı 18 Yıllık İktidar İcraatı (5557)
Muammer  Aksoy ve Tüm Devrim Şehitleri Anısına Muammer Aksoy ve Tüm Devrim Şehitleri Anısına (6770)
Ayçiçeği Ayçiçeği (6174)
Ülkenin İçi Boşaltılıyor… Ülkenin İçi Boşaltılıyor… (7282)
TÜRKİYE’DE FAŞİZMİN AYAK SESLERİ TÜRKİYE’DE FAŞİZMİN AYAK SESLERİ (7653)
Beşparmak Dağları'ndaki Bayrağımız Beşparmak Dağları'ndaki Bayrağımız (7540)
PUL PUL YILDIZLI SANCAK… PUL PUL YILDIZLI SANCAK… (13026)
2021 ve Sonrasında Açlıktan Ölen Sayısı Virüsten Ölen Sayısını Geçecek 2021 ve Sonrasında Açlıktan Ölen Sayısı Virüsten Ölen Sayısını Geçecek (14655)
AÇLIĞA MAHKÛM EDEN ASGARİ ÜCRET VE EMEKÇİ CENNETİ AÇLIĞA MAHKÛM EDEN ASGARİ ÜCRET VE EMEKÇİ CENNETİ (14759)
Aşı olanı mı, olmayalım mı? Aşı olanı mı, olmayalım mı? (14779)
2020, Salgında Ruh Sağlığım Dr. Kitap’a Emanet 2020, Salgında Ruh Sağlığım Dr. Kitap’a Emanet (19758)
Redneck Redneck (13707)
TRUMP BAŞARSAYDI… TRUMP BAŞARSAYDI… (17808)
Türkiye nin Doğu Akdeniz politikası ve KKTC Türkiye nin Doğu Akdeniz politikası ve KKTC (19255)
Ülkemizin Düze Çıkması İçin 2021 Yılında Yapılması Gerekenler Ülkemizin Düze Çıkması İçin 2021 Yılında Yapılması Gerekenler (19173)
KUMSAL KATLİAMI NASIL OLDU KUMSAL KATLİAMI NASIL OLDU (22487)
ÜLKEMİZDEKİ YENİ CEPHELEŞME  ve  DEVRİMCİLERİN BARIŞ PROGRAMI ÜLKEMİZDEKİ YENİ CEPHELEŞME ve DEVRİMCİLERİN BARIŞ PROGRAMI (20075)
Yobazın tehtidi Yobazın tehtidi (20322)
YAĞMUR DUASI: CEHALET İKTİDARDA YAĞMUR DUASI: CEHALET İKTİDARDA (17098)
Neye Kriz Diyoruz, Neye Demiyoruz? Neye Kriz Diyoruz, Neye Demiyoruz? (20774)
Tank Palet... Tank Palet... (21293)
Türkiye Kornovirüs’ü ve Diğer Bulaşıcı Hastalıkları Yenebilir mi? Türkiye Kornovirüs’ü ve Diğer Bulaşıcı Hastalıkları Yenebilir mi? (19224)
TÜRK’ÜN İTİ ŞEHRE İNİNCE… TÜRK’ÜN İTİ ŞEHRE İNİNCE… (21392)
Gargara Gargara (19725)
İrini Operasyonu Sorumlularına Türkiye Tutuklama Emri Çıkartmalı İrini Operasyonu Sorumlularına Türkiye Tutuklama Emri Çıkartmalı (23144)
ZORAKİ DEMOKRAT! ZORAKİ DEMOKRAT! (15872)
AB AB (16971)
Erdoğan Reformları Yapabilir mi? Erdoğan Reformları Yapabilir mi? (17579)
Camiler Halka Devredilmeli Camiler Halka Devredilmeli (17544)
Meslek hayatımın en büyük onurunu ilk kez açıklıyorum Meslek hayatımın en büyük onurunu ilk kez açıklıyorum (19001)
İnsanlık Destani İnsanlık Destani (19496)
Ülkenin en cahili bile doların kaç TL olacağını biliyor. Ülkenin en cahili bile doların kaç TL olacağını biliyor. (18822)
CUMHURİYETİ DEMOKRASİ İLE TAÇLANDIRMAK CUMHURİYETİ DEMOKRASİ İLE TAÇLANDIRMAK (22958)
Fransa Fransa (18135)
Karen Fogg’un çocukları devrede! Karen Fogg’un çocukları devrede! (27791)
Kimsin sen... Kimsin sen... (17375)
E-Taşeronluk Sistemi ve CHP Zihniyetinin Mücadele Çabaları E-Taşeronluk Sistemi ve CHP Zihniyetinin Mücadele Çabaları (19933)
TÜRKİYE AYDINLANMANIN NERESİNDE? TÜRKİYE AYDINLANMANIN NERESİNDE? (20221)
Anayasa var mı ki, mahkemesi olsun? Anayasa var mı ki, mahkemesi olsun? (17930)
Maraş’ta tabular yıkılıyor Maraş’ta tabular yıkılıyor (20170)
Entarili hekim Entarili hekim (16186)
Mary Mary (15456)
Yazı bilmem... Yazı bilmem... (44711)
Basit Usulde Ekonomik Kriz Hesabı Basit Usulde Ekonomik Kriz Hesabı (20852)
Fransa, Türkiye’yi Afrika’daki Sömürgeleri ile Karıştırdı Fransa, Türkiye’yi Afrika’daki Sömürgeleri ile Karıştırdı (18483)
MUSTAFA KEMAL PAŞA MI?  ATATÜRK MÜ? MUSTAFA KEMAL PAŞA MI? ATATÜRK MÜ? (24051)
Eyyy Moody’s, ezanı susturamayacaksınız Eyyy Moody’s, ezanı susturamayacaksınız (20809)
Orta Doğu’da Değişen Dengeler Orta Doğu’da Değişen Dengeler (17976)
ABD Rumlara arka mı çıkıyor? ABD Rumlara arka mı çıkıyor? (15449)
30 Ağustos ve Doğu Akdeniz 30 Ağustos ve Doğu Akdeniz (18859)
Diktayla Yönetilen Ülkelerde Halk ya Dönek ya da Denek Olur! Diktayla Yönetilen Ülkelerde Halk ya Dönek ya da Denek Olur! (24921)
BÜYÜK ZAFER’İN ŞİFRELERİ BÜYÜK ZAFER’İN ŞİFRELERİ (19892)
CHP’nin planları tamamen altüst olacak. CHP’nin planları tamamen altüst olacak. (16027)
Türkiye nin ve KKTC nin  Kaderi Değişecek Türkiye nin ve KKTC nin Kaderi Değişecek (16537)
Koca Atatürk’ün partisi CHP’yi Kılıçtaroğlu cebine sığdırdı. Koca Atatürk’ün partisi CHP’yi Kılıçtaroğlu cebine sığdırdı. (15494)
SENİ KARDEŞLİKTEN REDDEDİYORUM! SENİ KARDEŞLİKTEN REDDEDİYORUM! (16213)
Muharrem İnce parti kurmakta haklıdır Muharrem İnce parti kurmakta haklıdır (15964)
Seçimle başkan olan Kılıçtaroğlu seçimle gitmeyecek Seçimle başkan olan Kılıçtaroğlu seçimle gitmeyecek (15206)
KILIÇTAROĞLU’NUN KERİM DEVLETİ KILIÇTAROĞLU’NUN KERİM DEVLETİ (15240)
Yeni Sosyal Medya Yasası’nın Amacı Nedir? Yeni Sosyal Medya Yasası’nın Amacı Nedir? (16148)
1920’de bir asır ilerdeydi 2020’de bir asır gerideler 1920’de bir asır ilerdeydi 2020’de bir asır gerideler (23156)
Son Mutlu Seçim Son Mutlu Seçim (15122)
CHP’deki Uyuşukluk Hastalığı CHP’deki Uyuşukluk Hastalığı (19292)
Kadın yoktu öyle mı? Kadın yoktu öyle mı? (16929)
YAŞAYAN FETİH RUHU ve MUSTAFA KEMAL PAŞA YAŞAYAN FETİH RUHU ve MUSTAFA KEMAL PAŞA (18005)
Kıdem tazminatı. Kıdem tazminatı. (13264)
Evrensel Temel Gelir (ETG) Eleştirileri üzerine Düşünceler   Evrensel Temel Gelir (ETG) Eleştirileri üzerine Düşünceler (60819)
Kuvayı Milliye den kozmik odaya Kuvayı Milliye den kozmik odaya (11426)