ZAFERİ TÜRKLERİN ÇILGINLIĞINA MI BORÇLUYUZ?

Zeki Saruhan



Kurtuluş Savaşı’nın zor koşullar altında “Yedi düvele karşı” kazanıldığı eskiden beri söylenirdi. Zaferin büyüklüğünü anlatmak için böyle bir söyleme başvurmak normal sayılabilir.

Savaştan yeni çıkmış, iktisadi ve moral değerleri oldukça tahrip olmuş bir milletin, dünyanın o zamanki bir numaralı emperyalisti İngiliz siyasetine ve onun maşa olarak kullandığı Yunan kuvvetlerine karşı zorlu bir savaş vermiş ve bunu başarıya ulaştırmış olması millet için övünülecek bir surumdur.
 
Ne var ki bu zafer bir çılgınlığın eseri değildir. Sevgili Turgut Özakman, Kurtuluş Savaşı hakkındaki kitabına “Şu Çılgın Türkler” adını koydu ve bu ad okuyucunun da o kadar çok hoşuna gitti ki, kitap yıllarca en çok satanlar içinde birinci sırayı tutmayı başardı. Ne gariptir ki -eğer gözümden kaçmadıysa- kimse de “Bu savaşın kazanılmasının nedeni çılgınlık değil, aksine hesap kitap işidir” demedi. Galiba bunu bir tek ben söyledim, Rahmetliden de okkalı bir azar işittim!

ÇILGIN OLAN ENVER PAŞA’YDI
 
Çılgınlık, bir savaşta “Ya herru ya merru” anlamına gelir. Öyle bir delilik yaparsın ki şansın yaver giderse kazanırsın ya da temelli kaybedersin. Tarihte böyle komutanlar görülmüştür ve bizim tarihimizde çılgınlığa verilecek en somut örnek Enver Paşa’dır. Onun savaşa hazır olmayan Osmanlı Devletini Alman savaş gücüne güvenerek Birinci Dünya Savaşı’na sokması, başlı başına bir çılgınlıktı. Kışlık giyecekleri bile tamamlanamadan, yiyecek yetiştirmede bile yetersiz kalınan askerleri, dondurucu soğukta Sarıkamış harekâtına sokmak ve kızgın Arap çöllerinden geçerek Kanal seferine zorlamak da çılgınlıktan başka bir şey değildi.

UZUN SÜRELİ SAVAŞIN KANUNU

Dört yıl süren Kurtuluş Savaşı’nda zafer, Birinci Dünya Savaşı’ndan çıkarılan derslerle hiç de şansa bırakılmadı. Bu savaş,  çağımızdaki diğer ulusal kurtuluş savaşları gibi, stratejik geri çekilme, stratejik hazırlık ve stratejik saldırı aşamalarından geçti. Her savaşta olduğu gibi Kuvayı Milliye’nin ve düzenli ordunun Kurtuluş Savaşında mevzi çarpışmaları kaybettiği oldu. Bu durum, geri çekilmeyi zorunlu kıldı ve bu dönem Sakarya Savaşı’na kadar bir buçuk yıl sürdü. Sakarya Savaşı zaferle sonuçlanmış da olsa bu kesin sonuçlu bir savaş değildi. Sakarya da kaybedilseydi ve Ankara işgale uğrasaydı savunma güçleri ülkenin daha iç bölgelerine çekilecekti.
 
Sakarya Savaşından sonra Stratejik Hazırlık Dönemine geçildi ve bu dönem yaklaşık bir yıl sürdü. Mustafa Kemal Paşa’nın başkomutanlığı doğrudan üstlenmesi, Tekalifi Milliye (Milli Yükümlülük) emirleriyle ordu ihtiyaçlarının, Rusya’dan silah sevkiyatının tamamlanması ve Fransızların Çukurova’da bıraktığı silahlarla Doğu Cephesinden gönderilenlerin Batı Cephesine ulaştırılması stratejik hazırlıkların örnekleridir. Yurdun her yanında yapılan mitinglerle kamuoyu da harekete geçirildi. Artık zafer kazanmaya hazır bir ordu, Meclis ve halk, bunun karşısında ise uzayan savaştan bıkmış ve politik ayrılıklarla zayıf düşmüş bir düşman ordusu ve aralarındaki çatlaklar iyice belirginleşmiş emperyalistler vardır.
 
GEREÇEK BİR HESAP ADAMI
 
Savaşı yürüten siyasi ve askerî kurmayların başında bulunan Mustafa Kemal Paşa, usta bir satranç oyuncusuna benzer. Son derece tedbirlidir. Kaybedeceği bir savaşa girmedi. Sakarya Savaşı’nın bitiminden Büyük Taarruz’a kadar “Daha ne duruyoruz, niçin saldırmıyoruz?” diyen mebusları zor da olsa sakinleştirebildi, hazırlıkları tamamladığı kanısına vardığı bir tarihte, 26 Ağustos 1922’de kesin sonuçlu bir saldırı emri verdi. Ne erken, ne de geç! Eğer o tarihte saldırıya geçilmeseydi, kış yaklaştığı için saldırı sorunlarla karşılaşacak, belki de zafer kazanmak başka bir bahara kalacaktı…
 
Mustafa Kemal Paşa, bir ayağını sağlam bir zemine basmadan asla diğer ayağını yerinden oynatmayan bir dağcı gibidir. Bu onun yalnız savaştaki değil, politik hayatında da temel tutumu oldu.
 
Kurtuluş Savaşı’nın Türklerin çılgınlığından ötürü değil, o dönemin dünya ve Türkiye koşullarını, düşmanın gücünü ve ruh hallini, buna karşılık milletin hazır olma durumunu iyi hesaplamanın sonucunda kazanıldığı bir gerçektir. Bu nedenle, “Şu çılgın Türkler” adı, Kurtuluş Savaşı’nın kazanılması konusunda yanlış kanılar uyandırıyor.

Metodolojisini daha önce eleştirdiğim Yılmaz Özdil, M. Kemal kitabında bir konuda doğru bir saptamada bulunuyor. Muhtemeldir ki Özakman’a Atatürk’ün ağzından yanıt veriyor. Mustafa Kemal Paşa için “Gerçek bir hesap adamıydı” başlığı altında şunları aktarıyor:

“Büyük taarruz öncesinde Meclis kürsüsünde konuşan Hamdullah Suphi, aklınca milli mücadeleyi överek ‘Kuvayı Milliye cinnet-i mukaddestir’ deyince… Öfkeyle ayağa fırlayıp bağıracaktı. ‘Ne diyor bu? Ne demek cinnet-i mukaddes? Kuvayı Milliye hesaptır, hesap” (M. Kemal, s. 34.)

Bu hesaplılık ve temkin, Mustafa Kemal Paşa’nın kişiliğinde görüldüğü gibi, milletin geçmiş yenilgilerden çıkardığı dersin sonucudur. İsmet Paşa tarafından da İkinci Dünya Savaşı’na Türkiye savaştan uzak tutularak uygulandı. 

Amerikalılara yardım olsun diye Kore’ye asker gönderen Bayar-Menderes ikilisi, gene Amerikalıların çıkarı için Irak’ı işgale yeltenen Turgut Özal, son olarak da Suriye çöllerinde macera arayanlar bu tutumun çok uzağındalar… (4 Mayıs 2019)

5/4/2019
Okuma Sayısı : 501


Tavsiye Ettiğimiz Kitaplar

Yazarın Diğer Yazıları

İŞŞİZ VE EVSİZ! (130)
SAKARYA SAVAŞI, SURİYE SAVAŞI… (224)
DAHA KÖTÜSÜ OLAMAZ! (63)
İNSAN KAZANMAK (349)
GERİCİLİK JAPONYA’DA DA OLSA… (283)
SİZ GİDİN, BİZ DÜZELTİRİZ! (164)
KÂZIM KARABEKİR HAKLI ÇIKTI (295)
2018’DE OKUDUĞUM KİTAPLAR (556)
ULUSALCILIK, MİLLİYETÇİLİK DEĞİLDİR (468)
SİYASİ İNTİHAR (762)
Andımız Tartışması Üzerine: BİLİP DE BİLMEZLİKTEN GELMEK… (628)
“HEPİMİZ AYNI GEMİDEYİZ” (858)
CHP İLE İGİLİ KAYGILAR (706)
Kurtuluş Savaşı nasıl kazanıldı? (505)
Onlar bir gün mutlaka ayağa kalkacak (871)
DEMOKRASİ KOKUSU (1060)
Vaazlar-8 DEİZM ÜSTÜNE (1286)
Vaazlar-7 TÜRKLER ÜSTÜNE (999)
Vaazlar-6 MİLLİYETÇİLİK ÜSTÜNE (521)
Vaazlar-5 SAVAŞLAR ÜSTÜNE (637)
Vaazlar-4 DEVLETLER ÜSTÜNE (570)
Vaazlar-3 DİNLER ÜSTÜNE (749)
Vaazlar-2 KADINLAR VE ERKEKLER ÜSTÜNE (671)
Vaazlar-1 & MİLLETLER ÜSTÜNE (542)
İSLAM’IN GÜNCELLENMESİ (1456)
YENİLEN PEHLİVAN GÜREŞE DOYMAZMIŞ (975)
MAHKEMEDE DAYIN VARSA (996)
BİR NEHİRDE İKİ KEZ YIKANILMAZ (842)
HALİFE ORDUSU (1203)
ÜLKENİN BÜTÜN GERİCİLERİ BİRLEŞİN! (855)
KUDÜS, EY KUDÜS! (819)
YERLİ VE MİLLÎ (956)
EN MÜKEMMEL DİN HANGİSİ? (934)
ATATÜRKÇÜ TAYYİP ERDOĞAN! (633)
Biraz da Ezber Bozalım-3 (1086)
Biraz da ezber bozalım-2 (978)
BİRAZ DA EZBER BOZALIM-1 (883)
Çuvala konup denize atılan 280 cariye... (2879)
Çuvala konup denize atılan 280 cariye... (811)
DİL BAYRAMININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ (908)
ZAFER HAFTASININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ (982)
ATATÜRK’ÜN KOMÜNİZM PROGRAMI (1082)
ERDOĞAN’IN KURUCU OLDUĞU YENİ DEVLET (965)
HALİL VE FETHULLAH HOCALAR (1082)
ERDOĞAN BENİ NASIL YANILTTI? (913)
BOKTAN SİYASET (1050)
KIZIL PİÇLER! (1015)
ESTERGON KALESİ SUBAŞI DURAK (1058)
SIRA CHP’YE GELDİ (1005)
AYDINLAR İSLÂM’LA NİÇİN BARIŞMALIDIR? (1070)
AYDINLAR İSLÂM’LA BARIŞMALIDIR (1060)
AKPINAR’DA OKURKEN (1106)
ÇAMUR DERYASINDAKİ “DERİN” TARİH (1073)
AĞLARSA ANAM AĞLAR (1024)
ŞEYHİM NE DERSE DOĞRUDUR (1059)
BİZ ADAM OLACAK MIYIZ? (1069)
“BİZ PADİŞAHI İSTERİZ” (1240)
16 NİSAN’DA NEYİ OYLUYORUZ? (1128)
YETER, YETER, ANLADIK! (1039)
Kuvvetler Ayrılığı Kötü Müdür? (1019)
O KONUDA HAKLI OLAN İSMET PAŞA’YDI (1233)
Ey milletin evladı, tarihten ders çıkar (1306)
Erdoğan Batı ile neden geçinemiyor? (1126)
HÜNGÜR HÜNGÜR AĞLADIM! (1479)
ZENGİNİN TARİHİ, FAKİRİN TARİHİNİ DÖVÜYOR! (1390)
KEMALİZM YOL AYRIMINDA (1491)
NE OLMUŞ SOLCUYSAM? (1348)
BÜYÜK PİŞMANLIKLAR (1359)
Hayatı Hakikiye Sahneleri-38 (1724)
Bakmayın başlarında fes olduğuna (1821)
CUMHURİYET’SİZ OLMAZ! (1595)
EN KAHRAMAN ASKER (1702)
BİZ TÜRK MÜYÜZ SAHİDEN? (1648)
ORUÇ VE SOSYALİZM (1618)
ALMANLARDAN VAZGEÇMEMEK İÇİN 44 NEDEN (1669)
BURASI TAM YAŞANACAK YER (1726)
OKULUM BEN GELDİM! (1811)
ATATÜRK SAMSUN’A NASIL ve NEDEN ÇIKTI? (2030)
ALÇAKGÖNÜLLÜLÜK MEZİYETTİR (1574)
Ey Oğul-5! AZİMLİ OL (1646)
KUT-ÜL AMERE DE NERDEN ÇIKTI? (1690)
KENDİ TARİHİMİZİ YAZMAK (2034)
KÖY ENSTİTÜSÜ MEZUNLARI SAHABE DEĞİLDİR (1947)
‘’SAPIK’’ EDEBİYATI (1621)
Ey Oğul: 2 (1673)
Ey oğul! 1 (1626)
DİDİM’DE GÜZEL BİR GÜN (1760)
VATANIMIZDAKİ KADIN HARCI (1893)
KIZILIRMAK ÜZERİNDE GARİP BİR KEŞİF MACERASI (1788)
NEVRUZDAN BALO KÜLTÜRÜNE… (1779)
CHP İÇİN VERİLEN KAVGANIN ANLAMI (1527)