ESTERGON KALESİ SUBAŞI DURAK

Zeki Saruhan


Güneşin altın ışıklarını Orta Avrupa üzerine bol bol serpmekte olduğu 21 Haziran Çarşamba günü öğleyin Budapeşte den trenle Estergon’a hareket ettik. Karadeniz bölgesi gibi topraktan yeşilliğin fışkırdığı, yayvan yapraklı ağaç toplulukları arasındaki bağ ve bahçelerden ve modern görünümlü yerleşim yerlerinden geçtik. Trende  pek az insan vardı ve ara istasyonlarda da inip binen azdı. 40 km.lik yolu bir saatte aldıktan sonra yeniden inşa edilmekte olan Estergon istasyonuna ulaştık. Osmanlı tarihinde türkülere geçmiş bu nüfusu 28 bine inmiş.

küçük kente girmek için otobüse bindik ve kalede indik.

Estergon, Macar göçebe topluluklarının ilk kez yerleşip kendilerine yönetim merkezi yaptıkları bir yerleşim yeri. Bu nedenle Macar tarihinde de önemli bir yeri var. İlk Macar kralı 1.000 tarihinde burada taç giymiş. Estergon, Macarların ilk başkenti olmuş. Kalenin orta yerindeki tepeye büyük bir katedral dikmişler. Burası Macaristan’ın en büyük katedrali. Çevresindeki saray yapılarıyla şimdi müze olarak kullanılıyor. Bilet ücretleri gezmek istediğiniz bölüm sayısına göre değişiyor.

Ara sıra çan seslerinin duyulduğu ortalık sakin. Bizim gibi aslen Konya’nın Karapınar ilçesi Hotamış köyünden olup İzmir’de oturan ve bir iş için Macaristan’a gelen bizim gibi meraklı bir Türk’le karşılaştık.  Sarayın terasından kenti, Macaristan topraklarına buradan giren muhteşem Tuna’yı, nehrin öte kıyısındaki Slovakya topraklarını seyrettik. Türküde buraya “Subaşı durak” denmesi sebepsiz değil.

 Danışmada verdikleri Türkçe bir broşürde de anlatıldığı gibi Macarların Estergom dedikleri kent ve kale tahmin edilebileceği gibi bin yıl boyunca çeşitli istilalara uğramış. Yıkılıp yapılmış, yeniden tahrip edilip yeniden onarılmış. 

Kaleden aşağıya koyu gölgeler salan ağaçların arasından Tuna kıyısına inip Macaristan’la Slovakya’yı birbirine bağlayan Marice Valeria köprüsü başına geldik. Bu köprünün adı Türkçede Ciğerdelen’miş. Kimlerin ciğerinin, neden delindiğini öğrenememekle birlikte tarihte o kadar çok ciğerler delinmiş (hâlâ da delinmeye devam ediyor ki) fazla merak etmeye de gerek yok. İlk yapımı 1895. Almanlar 1944’te bölgeden çekilirken köprüyü yıkmışlar, 2003’te yeniden yapılmış.

ELİNİ KOLUNU SALLAYARAK!

Köprünün öte tarafı Çekoslovakya’dan ayrılan Slovakya toprağı. Şimdi bir ülkeden diğerine geçeceğiz. “Dur! Nereye gidiyorsun? Hani pasaportun, hani vizen?” diyen kimse yok! Arabaların vızır vızır geçtiği köprüden yeni bir ülkeye geçmenin heyecanıyla yürüdük. Gördüğüm ülkeler arasında Slovakya’nın da olduğuna yemin etsem başım ağrımaz.

Slovakya’nın adını öğrenemediğim bu küçük kasabasında merkeze doğru yürüdük. İki tarafta küçük marketlerin ve birahanelerin olduğu caddede aileleriyle birlikte gelmiş çocuklar da oynuyordu. Biz de birer bira içip ayaklarımızı dinlendirdik. Güneş batarken köprübaşına dönüp Tuna’yı seyrederek bir akşam yemeği yemek istediysek de böyle bir yer bulamadık. Belki nehir kıyısında bekleyen vapurda vardı. Köprüden geçerken ayağımı vuran ayakkabılarımı elime alıp yalınayak Macaristan’a dönerken Estergon’un fotoğrafını buradan da çektik.

Tuna kıyısında yemek yiyeceğimiz bir yer aradıysak da bulamadık. Burasının bir gezi ve koyu gölgeler salan ağaçlar altında dinlenme yeri olduğu anlaşılıyor. Şehir merkezinde ucunda Belediye binasının olduğu uzun bir alanda birkaç restoran vardı. Birinde pizza ile karnımızı doyurduk. Trene götüren otobüsü sorduksa da bu saatte otobüs olmadığını öğrendik. Saat 21.30’du.) Bize taksi durağını gösterdiler. Orada taksi beklerken, demin durağı sorduğumuz gruptan bir genç geldi.  “Sizi ben götüreyim!” diyerek arabasıyla tren istasyonuna götürdü. “Yaşa be Macar arkadaş!” dedim. İnsanlık hiçbir yerde ölmemiştir. Bu genç bir fırıncıda çalışıyormuş. Örgülü saçları belinden aşağıya iniyordu!

Meğer bu saate tren yokmuş. Onun yolcularını bir otobüs götürecekmiş. Otobüste de yalnızca birkaç kişiydik. Uğranılan istasyonlarda da birkaç kişi inip bindi. Gece 23 gibi Budapeşte’ye döndük.

Bir Macar köyünü, köylülerinin nasıl yaşadıklarını, ne yiyip içtiklerini görmek, Türkiye köyleriyle karşılaştırmak isterdim. Trenle geçtiğimiz ev topluluklarının birer köy mü, kentin eklentileri mi olduğunu anlayamadım. Yalnız yeşillikler içindeki açık arazilerde üzüm bağları, buğday, arpa tarlaları gördük. Bizdeki gibi saz damlı, otantik köylere rastlamadık. (27 Haziran 2017)


6/28/2017
Okuma Sayısı : 1059


Tavsiye Ettiğimiz Kitaplar

Yazarın Diğer Yazıları

İŞŞİZ VE EVSİZ! (130)
SAKARYA SAVAŞI, SURİYE SAVAŞI… (224)
DAHA KÖTÜSÜ OLAMAZ! (63)
İNSAN KAZANMAK (349)
GERİCİLİK JAPONYA’DA DA OLSA… (283)
SİZ GİDİN, BİZ DÜZELTİRİZ! (164)
KÂZIM KARABEKİR HAKLI ÇIKTI (295)
ZAFERİ TÜRKLERİN ÇILGINLIĞINA MI BORÇLUYUZ? (501)
2018’DE OKUDUĞUM KİTAPLAR (556)
ULUSALCILIK, MİLLİYETÇİLİK DEĞİLDİR (469)
SİYASİ İNTİHAR (762)
Andımız Tartışması Üzerine: BİLİP DE BİLMEZLİKTEN GELMEK… (629)
“HEPİMİZ AYNI GEMİDEYİZ” (858)
CHP İLE İGİLİ KAYGILAR (706)
Kurtuluş Savaşı nasıl kazanıldı? (505)
Onlar bir gün mutlaka ayağa kalkacak (871)
DEMOKRASİ KOKUSU (1060)
Vaazlar-8 DEİZM ÜSTÜNE (1286)
Vaazlar-7 TÜRKLER ÜSTÜNE (1000)
Vaazlar-6 MİLLİYETÇİLİK ÜSTÜNE (522)
Vaazlar-5 SAVAŞLAR ÜSTÜNE (638)
Vaazlar-4 DEVLETLER ÜSTÜNE (571)
Vaazlar-3 DİNLER ÜSTÜNE (749)
Vaazlar-2 KADINLAR VE ERKEKLER ÜSTÜNE (671)
Vaazlar-1 & MİLLETLER ÜSTÜNE (542)
İSLAM’IN GÜNCELLENMESİ (1456)
YENİLEN PEHLİVAN GÜREŞE DOYMAZMIŞ (976)
MAHKEMEDE DAYIN VARSA (996)
BİR NEHİRDE İKİ KEZ YIKANILMAZ (842)
HALİFE ORDUSU (1203)
ÜLKENİN BÜTÜN GERİCİLERİ BİRLEŞİN! (856)
KUDÜS, EY KUDÜS! (819)
YERLİ VE MİLLÎ (956)
EN MÜKEMMEL DİN HANGİSİ? (934)
ATATÜRKÇÜ TAYYİP ERDOĞAN! (633)
Biraz da Ezber Bozalım-3 (1086)
Biraz da ezber bozalım-2 (978)
BİRAZ DA EZBER BOZALIM-1 (883)
Çuvala konup denize atılan 280 cariye... (2880)
Çuvala konup denize atılan 280 cariye... (811)
DİL BAYRAMININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ (909)
ZAFER HAFTASININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ (982)
ATATÜRK’ÜN KOMÜNİZM PROGRAMI (1082)
ERDOĞAN’IN KURUCU OLDUĞU YENİ DEVLET (965)
HALİL VE FETHULLAH HOCALAR (1082)
ERDOĞAN BENİ NASIL YANILTTI? (913)
BOKTAN SİYASET (1050)
KIZIL PİÇLER! (1015)
SIRA CHP’YE GELDİ (1005)
AYDINLAR İSLÂM’LA NİÇİN BARIŞMALIDIR? (1070)
AYDINLAR İSLÂM’LA BARIŞMALIDIR (1060)
AKPINAR’DA OKURKEN (1106)
ÇAMUR DERYASINDAKİ “DERİN” TARİH (1073)
AĞLARSA ANAM AĞLAR (1024)
ŞEYHİM NE DERSE DOĞRUDUR (1059)
BİZ ADAM OLACAK MIYIZ? (1069)
“BİZ PADİŞAHI İSTERİZ” (1240)
16 NİSAN’DA NEYİ OYLUYORUZ? (1128)
YETER, YETER, ANLADIK! (1039)
Kuvvetler Ayrılığı Kötü Müdür? (1019)
O KONUDA HAKLI OLAN İSMET PAŞA’YDI (1233)
Ey milletin evladı, tarihten ders çıkar (1306)
Erdoğan Batı ile neden geçinemiyor? (1127)
HÜNGÜR HÜNGÜR AĞLADIM! (1479)
ZENGİNİN TARİHİ, FAKİRİN TARİHİNİ DÖVÜYOR! (1390)
KEMALİZM YOL AYRIMINDA (1491)
NE OLMUŞ SOLCUYSAM? (1349)
BÜYÜK PİŞMANLIKLAR (1360)
Hayatı Hakikiye Sahneleri-38 (1724)
Bakmayın başlarında fes olduğuna (1821)
CUMHURİYET’SİZ OLMAZ! (1595)
EN KAHRAMAN ASKER (1702)
BİZ TÜRK MÜYÜZ SAHİDEN? (1648)
ORUÇ VE SOSYALİZM (1618)
ALMANLARDAN VAZGEÇMEMEK İÇİN 44 NEDEN (1669)
BURASI TAM YAŞANACAK YER (1727)
OKULUM BEN GELDİM! (1811)
ATATÜRK SAMSUN’A NASIL ve NEDEN ÇIKTI? (2031)
ALÇAKGÖNÜLLÜLÜK MEZİYETTİR (1574)
Ey Oğul-5! AZİMLİ OL (1646)
KUT-ÜL AMERE DE NERDEN ÇIKTI? (1690)
KENDİ TARİHİMİZİ YAZMAK (2034)
KÖY ENSTİTÜSÜ MEZUNLARI SAHABE DEĞİLDİR (1947)
‘’SAPIK’’ EDEBİYATI (1621)
Ey Oğul: 2 (1674)
Ey oğul! 1 (1626)
DİDİM’DE GÜZEL BİR GÜN (1760)
VATANIMIZDAKİ KADIN HARCI (1894)
KIZILIRMAK ÜZERİNDE GARİP BİR KEŞİF MACERASI (1789)
NEVRUZDAN BALO KÜLTÜRÜNE… (1779)
CHP İÇİN VERİLEN KAVGANIN ANLAMI (1527)