CUMHURİYET’SİZ OLMAZ!


Zeki Saruhan

Hükümet uyduruk gerekçelerle Cumhuriyet gazetesini susturmaya çalışıyor. Önüne geçilmez bir başkanlık hırsında sıranın laik Cumhuriyet’ten sonra onun sesi olan gazeteye geleceği belliydi. Erdoğan’la bir “Vatan Cephesi”nde buluştuklarını ilan edenler, sıranın kendilerine de geleceğini göreceklerdir. Çünkü o zihniyetin farklı hiçbir sese tahammül edemeyeceği kesindir.

Türkiye’de hiçbir aydın yoktur ki, özellikle çok partili hayata geçtikten sonra yolu Cumhuriyet gazetesiyle kesişmesin. Türkiye’nin her yerinde öğretmenler, onu ceplerinde taşırlardı. Okur yazarlığı kıt olanlar, Cumhuriyet gazetesini okuyanlara gıpta ile bakarlardı.

1960’ların başlarında gazete okuru olduğumda düzenli okuduğum gazete idi Cumhuriyet. Köy okuluna ve köy kitaplığına yardım kampanyası açtığımızda yardım için yazdığımız mektupları yayımlaması için öncelikle ona gönderirdik.

1967’de tefecilikle ilgili köy önderlerinin bildirisini, yol istemek için yaptığımız yürüyüşü ve Yoksulluk Yürüyüşünü de öncelikle bu gazete haber yaptı.  Yüksek öğrenim gençliğinin özgürlük mücadelesine en çok bu gazete yer verdi.

Faşist darbelerin açığa aldığı, meslekten uzaklaştırdığı öğretmenleri savunan neredeyse tek gazete idi. Kendi hayatımdan tanığım. Bir haksızlığa uğradığımız zaman öncelikle Cumhuriyet’e haber verirdik.

1970’lerin ikinci yarısından sonra toplumda yaratılan kargaşa karşısındaki demokrasi ve birlik mücadelemizi yalnız bu gazete destekledi. 1980’de çıkarmaya başladığımız meslek dergimizin duyulması için karşılıklı ilan alışverişini yalnız bu gazete kabul edebilirdi. 1982’den başlayarak yayımlanan bütün kitaplarım hakkında haberler ve yazılar, bu gazetenin Kitap Eki’nde yer aldı.

1983’te 1402’lik olmam, 1986’da uyduruk bir nedenle gözaltına alınmam yalnız bu gazete tarafından haber yapıldı.

CUMHURİYET BENİMLE NASIL DAYANIŞMA GÖSTERMİŞTİ? 

26 Mart 1986’da Ordu Efirli Cezaevinde duruşmaya çıkarılmamızı beklerken Cumhuriyet’in başlık yanındaki köşede son çıkan kitabımın kapaktan duyurulduğunu görerek bu anlamlı dayanışma karşısında duygulanmıştım. Üstelik bu ilan birkaç gün sonra tekrarlandı. (Bunun için teşekkürümü 18 yıl sonra bir karşılaşmamızda Sami Karaören’e söyleyebildim.) Tahliye ve beraat kararımızı da yalnız bu gazete yazdı.

Bu gazetenin her yıl vermekte olduğu ödüllerin birinde benim bir kitabım da ödüle değer görüldü.

Biz bu gazetenin okurları, okuduğumuz nüshaları atmaya kıyamazdık. Benim evimde de 1994’e kadar bir duvar boyunca Cumhuriyet birikti. Bu biriktirme işine devam etseydim, bugün evimde adım atacak yer kalmazdı. Bunları Milli Kütüphanede bulabileceğimi anlayınca gene de içim elvermeyerek kâğıtçıya verdim.

Anadolu’nun kırsal kesimindeki gazete bayilerine bu gazete ya birkaç nüsha gelir, ya da hiç gelmez. Oralarda bulamadığımız fakat evimize her sabah bırakılan gazeteyi Ankara’ya dönüşte okurum.

Cumhuriyet benim için aydınlarla bağ kurma aracı oldu. Onda bir hayli yazım yayımlandı. 2010’dan sonra Bilim ve Teknoloji ekinde de epey yazım çıktı.

İnsanlar gibi gazeteler de politikalarında değişiklik yaparlar. Türkiye’nin 92 yıllık en uzun ömürlü gazetesinin geçmişi hakkında çeşitli eleştirilerde bulunmak doğaldır. Hükümetin yayın organı yapıldığı dönemlerde okuyucusu ondan desteğini esirgemiştir. Devrimin yükseldiği zamanlarda Cumhuriyet’in alıcısı da artmıştır. Gazetenin bugünkü tirajının beklendiği kadar olmayışı gazetenin kusuru yüzünden değil, onun okuru olabilecek bir kısım insanların sağcılaşmasındandır. Cumhuriyet’in bu sıkışık dönemde demokrasinin, birliğin, barışın, aydınlanmanın sözcüsü olmaya devam etmesi onun için bir erdemdir. 

Bu son gözaltına almalar Cumhuriyet’i susturmaya yetmezse, sıranın zaman zaman denendiği gibi bıçak, tabanca ve bombaya geleceğini öngörebiliriz. 

1993’te Sami Karaören’e yazdığım bir yazıda “Cumhuriyet’in üzerimizdeki hakkını kolay kolay ödeyemeyiz” diye yazmıştım. 23 yıl sonra da bu ifade geçerlidir. Öyleyse benim için şimdi onunla dayanışmanın zamanıdır.  (1 Kasım 2016)


11/13/2016
Okuma Sayısı : 1452



Samkhya Felsefesi
[Korhan Kaya]

Türk Ahlakçıları
[Mehmed Ali Ayni]

Hatıra Notları 1916
[Mustafa Kemal Atatürk]

Yazarın Diğer Yazıları

ZAFERİ TÜRKLERİN ÇILGINLIĞINA MI BORÇLUYUZ? (95)
2018’DE OKUDUĞUM KİTAPLAR (362)
ULUSALCILIK, MİLLİYETÇİLİK DEĞİLDİR (261)
SİYASİ İNTİHAR (562)
Andımız Tartışması Üzerine: BİLİP DE BİLMEZLİKTEN GELMEK… (405)
“HEPİMİZ AYNI GEMİDEYİZ” (655)
CHP İLE İGİLİ KAYGILAR (499)
Kurtuluş Savaşı nasıl kazanıldı? (341)
Onlar bir gün mutlaka ayağa kalkacak (704)
DEMOKRASİ KOKUSU (908)
Vaazlar-8 DEİZM ÜSTÜNE (1121)
Vaazlar-7 TÜRKLER ÜSTÜNE (836)
Vaazlar-6 MİLLİYETÇİLİK ÜSTÜNE (388)
Vaazlar-5 SAVAŞLAR ÜSTÜNE (495)
Vaazlar-4 DEVLETLER ÜSTÜNE (424)
Vaazlar-3 DİNLER ÜSTÜNE (592)
Vaazlar-2 KADINLAR VE ERKEKLER ÜSTÜNE (499)
Vaazlar-1 & MİLLETLER ÜSTÜNE (404)
İSLAM’IN GÜNCELLENMESİ (1333)
YENİLEN PEHLİVAN GÜREŞE DOYMAZMIŞ (832)
MAHKEMEDE DAYIN VARSA (861)
BİR NEHİRDE İKİ KEZ YIKANILMAZ (697)
HALİFE ORDUSU (878)
ÜLKENİN BÜTÜN GERİCİLERİ BİRLEŞİN! (712)
KUDÜS, EY KUDÜS! (676)
YERLİ VE MİLLÎ (810)
EN MÜKEMMEL DİN HANGİSİ? (800)
ATATÜRKÇÜ TAYYİP ERDOĞAN! (496)
Biraz da Ezber Bozalım-3 (943)
Biraz da ezber bozalım-2 (835)
BİRAZ DA EZBER BOZALIM-1 (750)
Çuvala konup denize atılan 280 cariye... (981)
Çuvala konup denize atılan 280 cariye... (670)
DİL BAYRAMININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ (771)
ZAFER HAFTASININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ (845)
ATATÜRK’ÜN KOMÜNİZM PROGRAMI (955)
ERDOĞAN’IN KURUCU OLDUĞU YENİ DEVLET (831)
HALİL VE FETHULLAH HOCALAR (955)
ERDOĞAN BENİ NASIL YANILTTI? (775)
BOKTAN SİYASET (902)
KIZIL PİÇLER! (870)
ESTERGON KALESİ SUBAŞI DURAK (911)
SIRA CHP’YE GELDİ (857)
AYDINLAR İSLÂM’LA NİÇİN BARIŞMALIDIR? (923)
AYDINLAR İSLÂM’LA BARIŞMALIDIR (930)
AKPINAR’DA OKURKEN (963)
ÇAMUR DERYASINDAKİ “DERİN” TARİH (940)
AĞLARSA ANAM AĞLAR (902)
ŞEYHİM NE DERSE DOĞRUDUR (927)
BİZ ADAM OLACAK MIYIZ? (933)
“BİZ PADİŞAHI İSTERİZ” (1096)
16 NİSAN’DA NEYİ OYLUYORUZ? (989)
YETER, YETER, ANLADIK! (913)
Kuvvetler Ayrılığı Kötü Müdür? (886)
O KONUDA HAKLI OLAN İSMET PAŞA’YDI (1102)
Ey milletin evladı, tarihten ders çıkar (1189)
Erdoğan Batı ile neden geçinemiyor? (980)
HÜNGÜR HÜNGÜR AĞLADIM! (1330)
ZENGİNİN TARİHİ, FAKİRİN TARİHİNİ DÖVÜYOR! (1209)
KEMALİZM YOL AYRIMINDA (1366)
NE OLMUŞ SOLCUYSAM? (1195)
BÜYÜK PİŞMANLIKLAR (1231)
Hayatı Hakikiye Sahneleri-38 (1571)
Bakmayın başlarında fes olduğuna (1677)
EN KAHRAMAN ASKER (1557)
BİZ TÜRK MÜYÜZ SAHİDEN? (1508)
ORUÇ VE SOSYALİZM (1483)
ALMANLARDAN VAZGEÇMEMEK İÇİN 44 NEDEN (1554)
BURASI TAM YAŞANACAK YER (1598)
OKULUM BEN GELDİM! (1667)
ATATÜRK SAMSUN’A NASIL ve NEDEN ÇIKTI? (1899)
ALÇAKGÖNÜLLÜLÜK MEZİYETTİR (1440)
Ey Oğul-5! AZİMLİ OL (1521)
KUT-ÜL AMERE DE NERDEN ÇIKTI? (1549)
KENDİ TARİHİMİZİ YAZMAK (1891)
KÖY ENSTİTÜSÜ MEZUNLARI SAHABE DEĞİLDİR (1822)
‘’SAPIK’’ EDEBİYATI (1503)
Ey Oğul: 2 (1541)
Ey oğul! 1 (1498)
DİDİM’DE GÜZEL BİR GÜN (1618)
VATANIMIZDAKİ KADIN HARCI (1754)
KIZILIRMAK ÜZERİNDE GARİP BİR KEŞİF MACERASI (1655)
NEVRUZDAN BALO KÜLTÜRÜNE… (1641)
CHP İÇİN VERİLEN KAVGANIN ANLAMI (1395)

Destekcilerimiz

TÜM YAZARLARIMIZ

SEÇTİKLERİMİZ

Pompeo: Çin ABD ulusal güvenliğine tehdit oluşturuyor
CHP İstanbul İl Başkanı Kaftancıoğlu hakkında iddianame düzenlendi
PKK’lı terörist: Çatışmalarda ön saflara kadın ve çocuklar sürülüyor
Oltu’da 1,5 metrelik Hopa engereği görüldü
İrem Yaman: Tarihe geçtim
ABD’den ithal edilen bazı mallarda ek mali yükümlülük yüzde 50 indirildi
Adli Tıp Kurumu 2’nci raporu: Şule Çet’in intihar ettiğini gösteren kanıt yok
Ali Koç: Kabus gibi sezon bitiyor
Fatih Terim, Ümit Davala ve Orhan Ak, PFDK’ya sevk edildi
Kadınlar ’’uyuşturucu satılıyor’’ diyerek yol kapattı
Sultangazi’de çöp kutusunda yüzlerce ölü civciv bulundu
Google, Huawei ile işbirliğini kesti
Galatasaray, 22’nci lig şampiyonluğunu elde etti.
100’üncü yıl coşkusu! On binlerce kişi akın etti
Lisede beden eğitimi, resim ve müzik zorunlu ders olmaktan çıkıyor
Yurtta 19 Mayıs coşkusu
Çiftlik Bank’ın ’Tosun’undan eşine romantik klip
Koruma kararı aldırdığı eski sevgilisi kapıya gelince bıçaklayarak öldürdü
Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu, ifade verdi
PFDK ceza yağdırdı
Bilirkişi: Şule Çet’in ayakkabısının önce düşmesi, intihar örüntüsüne aykırı
Ankara’da milli bayramlarda da toplu taşıma ücretsiz
Bakan Gül, Öcalan’ın avukatlarıyla görüşmesini değerlendirdi: Kısıtlama kararları kaldırıldı
Bursalı iş insanı Selim Sayılgan, ’manipülasyon’ (hileli yönlendirme) suçundan yargılandığı davada 2 yıl 7 ay 7 gün hapis cezası aldı
Kırmızılı Kadın’ın Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı başvuru sonuçlandı
Şule Çet’in babasına sanıktan ağır söz: Kızına sahip çıksaydın
Enis Berberoğlu ve Erdem Gül’ün ’örgüte yardım’ davasında karar verildi
Bakan Selçuk açıkladı! Okullara yeni tatil düzeni
Karamollaoğlu, ’23 Haziran seçimlerine SP olarak Büyükşehir Belediye Başkan adayımız Sayın Necdet Gökçınar ile devam etmeye karar vermiş bulunmaktayız
İYİ Parti’den Mustafakemalpaşa için yeni itiraz