ATATÜRK SAMSUN’A NASIL ve NEDEN ÇIKTI?


Zeki Saruhan

19 Mas günü CHP’lilerin Anıtkabir’e yapacağı yürüyüşün hükümetçe yasaklanması üzerine bir televizyon kanalında karşıt görüşlü dört kişi tartıştı. Yıllardır yapıldığı gibi Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a neden ve nasıl gönderildiği konusunda yanlış ve eksik görüşler söylendi.

Yazılıp söylenmemiş değildir ama aşağıda yazacaklarımın çoğu kişi tarafından bilinmediğini düşünüyorum. Yanlış ve eksik bilgiler kullanılınca konunun bir çıkmaza girmesi kaçınılmazdır.

1.Samsun’a bir general gönderilmesinin nedeni: Mondros Ateşkes Anlaşılmasında, anlaşmaya uyulmazsa İtilaf Devletlerinin istedikleri yeri işgal etme hakkı vardı. Silahlar toplanıp İtilaf Devletlerine teslim edilmeli, milliyetler arasında bir çatışma yaşanmamalıydı. Hükümet, Müttefikleri tatmin etmek için Mütareke koşullarına harfiyen uyulmasını istiyordu. Mustafa Kemal Paşa’nın 9. Ordu Birlikleri Müfettişi olarak atanma kararnamesinde ona şu üç görev verilmiştir: a) Karadeniz bölgesinde Rumlarla Müslümanlar arasında olduğu söylenen çatışmayı durdurmak, b) Doğu Anadolu’da kurulduğu söylenen Şûra yönetimlerini dağıtmak, c) Ordunun elindeki fazla silahları toplayarak İngilizlere teslim etmek. Fakat o Samsun’a çıktıktan sonra bu görevleri yapmayı reddetmiştir. Hükümeti de buna ikna etmeyi çalışmıştır.

2. Bu göreve neden Mustafa Kemal Paşa atanmıştır? Mütareke’de İttihat ve Terakki politikaları çöküp, parti yöneticilerinin yurt dışına çıkması veya yargılama altına alınması üzerine devlet yönetiminde İttihat ve Terakki yönetimine muhalefet etmiş kişilerin önü açıldı. Mustafa Kemal Paşa da bunlardan biriydi. Mütareke’de altı ay kaldığı İstanbul’da hükümete geçmek için çalışmalar yaptı. Sırf bunun için altı kez Vahdettin’le görüştü. İtilaf Devletleri temsilcilerinin tepkisini çekecek ilişkilerden ve demeçlerden kaçındı. Mustafa Kemal Paşa, Birinci Dünya Savaşı’nda Almanya İttifaklıktan ayrılarak İngilizlerle münferit bir anlaşma yapılmasını savunmuş, Ermeni tehcirinde de görev almamıştı. Bu nedenle İngilizlerin ve Fahrî yaveri olduğu Padişahın da güvenine sahipti. Damat Ferit Paşa da atanmasından önce onunla tanışmış ve amaçlarına uygun biri olduğuna karar vermişti. Müfettiş olarak atanmasının nedeni budur.

3. Padişah onu vatanı kurtarsın diye mi gönderdi? Padişah, vatanın kurtuluşunu İngiliz dostluğunda görüyor ve bu dostluğu kanıtlarlarsa İngilizlerin Türkiye’nin himayesini üzerine alacağını, devleti parçalamayacağını düşünüyordu. Vatanın bu tutumla kurtulacağını düşünürsek evet Padişah onu vatanın ‘kurtuluşu’ için gönderdiğini söylenebilir. Mustafa Kemal Paşa’nın ordunun, bürokrasinin ve halkın başına geçerek İngilizlere karşı bir direniş örgütlemesine taraftar olmadığı gibi, kendisinden önce İngilizlerin bu ‘tehlikeyi’ görmesi ve İngilizlerin isteğiyle onu derhal geri çağırmış, Mustafa Kemal bunu reddedince de onun görevine son vermiştir.

4.  Kurtuluş Savaşı 19 Mayıs 1919’da mı başlamıştır? Mustafa Kemal Paşa’nın Kurtuluş Savaşı’ndaki önderlik rolünü vurgulamak için de yapılsa bu iddia doğru değildir. 19 Mayıs 1919 tarihi bu açıdan sembol bir tarih sayılabilir. Bu savaşın başlangıç tarihi olarak Mondros Ateşkes Anlaşmasının hemen ertesi gününü kabul etmek gerekir. Çünkü Mütarekeden 19 Mayıs’ kadar geçen 6.5 ay içinde Müdafaai Hukuk Dernekleri kurulmuş, Millî Kongre gibi kuruluşlar eliyle milli birlik arayışları başlamış, işgallere karşı kıpırdanmalar olmuştur. Mustafa Kemal Paşa Samsun yolundayken İzmir’in işgali üzerine bütün millet ayaktaydı. Mustafa Kemal Paşa’nın rolü, bu ayaklanmanın başına geçerek onu zafere eriştirecek bir önderliği yapmış olmasıdır.

5. AKP iktidarı Mustafa Kemal’i neden silmek istiyor. Bunun nedeni tarihi bir hesaplaşma isteğinden kaynaklanıyor. Kurtuluş Savaşından sonra Mustafa Kemal Paşa’nın feodal üst yapı kurumlarına karşı açtığı savaş, bu sınıfın günümüzdeki temsilcilerini ona karşı bir itibarsızlaştırma ve unutturma kampanyasına götürmektedir. Mustafa Kemal Paşa’nın adıyla bütünleşmiş milli bayramlara karşı sistemli önemsizleştirmenin tek nedeni budur. Bu onları Atatürk’e karşı Vahdettin’e sarılma çaresizliğine kadar düşüyorlar. (19 Mayıs 2016) 

Sonuç: Kurtuluş Savaşı tarihi doğru bir biçimde yazıldığında bundan asıl zararlı çıkacak olanlar teslimiyetçi padişahçılardır. ‘Yerli ve millî’ olan padişah değil Kuvayı Milliye direnişidir

5/20/2016
Okuma Sayısı : 1900



Günahlarımızda Yıkandık
[Faruk Bildirici]

Türkiye“de Referandumlar
[Gülsen Kaya Osmanbaşoğlu]

Transformers - Kayıp Işık (Bölüm 3 Kapak B)
[James Roberts]

Yazarın Diğer Yazıları

ZAFERİ TÜRKLERİN ÇILGINLIĞINA MI BORÇLUYUZ? (95)
2018’DE OKUDUĞUM KİTAPLAR (362)
ULUSALCILIK, MİLLİYETÇİLİK DEĞİLDİR (261)
SİYASİ İNTİHAR (562)
Andımız Tartışması Üzerine: BİLİP DE BİLMEZLİKTEN GELMEK… (405)
“HEPİMİZ AYNI GEMİDEYİZ” (655)
CHP İLE İGİLİ KAYGILAR (499)
Kurtuluş Savaşı nasıl kazanıldı? (341)
Onlar bir gün mutlaka ayağa kalkacak (704)
DEMOKRASİ KOKUSU (908)
Vaazlar-8 DEİZM ÜSTÜNE (1122)
Vaazlar-7 TÜRKLER ÜSTÜNE (836)
Vaazlar-6 MİLLİYETÇİLİK ÜSTÜNE (388)
Vaazlar-5 SAVAŞLAR ÜSTÜNE (495)
Vaazlar-4 DEVLETLER ÜSTÜNE (425)
Vaazlar-3 DİNLER ÜSTÜNE (592)
Vaazlar-2 KADINLAR VE ERKEKLER ÜSTÜNE (499)
Vaazlar-1 & MİLLETLER ÜSTÜNE (404)
İSLAM’IN GÜNCELLENMESİ (1333)
YENİLEN PEHLİVAN GÜREŞE DOYMAZMIŞ (832)
MAHKEMEDE DAYIN VARSA (861)
BİR NEHİRDE İKİ KEZ YIKANILMAZ (697)
HALİFE ORDUSU (878)
ÜLKENİN BÜTÜN GERİCİLERİ BİRLEŞİN! (712)
KUDÜS, EY KUDÜS! (676)
YERLİ VE MİLLÎ (810)
EN MÜKEMMEL DİN HANGİSİ? (800)
ATATÜRKÇÜ TAYYİP ERDOĞAN! (496)
Biraz da Ezber Bozalım-3 (943)
Biraz da ezber bozalım-2 (835)
BİRAZ DA EZBER BOZALIM-1 (750)
Çuvala konup denize atılan 280 cariye... (981)
Çuvala konup denize atılan 280 cariye... (670)
DİL BAYRAMININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ (771)
ZAFER HAFTASININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ (845)
ATATÜRK’ÜN KOMÜNİZM PROGRAMI (955)
ERDOĞAN’IN KURUCU OLDUĞU YENİ DEVLET (831)
HALİL VE FETHULLAH HOCALAR (955)
ERDOĞAN BENİ NASIL YANILTTI? (775)
BOKTAN SİYASET (902)
KIZIL PİÇLER! (870)
ESTERGON KALESİ SUBAŞI DURAK (911)
SIRA CHP’YE GELDİ (857)
AYDINLAR İSLÂM’LA NİÇİN BARIŞMALIDIR? (923)
AYDINLAR İSLÂM’LA BARIŞMALIDIR (930)
AKPINAR’DA OKURKEN (963)
ÇAMUR DERYASINDAKİ “DERİN” TARİH (940)
AĞLARSA ANAM AĞLAR (902)
ŞEYHİM NE DERSE DOĞRUDUR (927)
BİZ ADAM OLACAK MIYIZ? (933)
“BİZ PADİŞAHI İSTERİZ” (1096)
16 NİSAN’DA NEYİ OYLUYORUZ? (989)
YETER, YETER, ANLADIK! (913)
Kuvvetler Ayrılığı Kötü Müdür? (886)
O KONUDA HAKLI OLAN İSMET PAŞA’YDI (1103)
Ey milletin evladı, tarihten ders çıkar (1189)
Erdoğan Batı ile neden geçinemiyor? (980)
HÜNGÜR HÜNGÜR AĞLADIM! (1330)
ZENGİNİN TARİHİ, FAKİRİN TARİHİNİ DÖVÜYOR! (1209)
KEMALİZM YOL AYRIMINDA (1366)
NE OLMUŞ SOLCUYSAM? (1196)
BÜYÜK PİŞMANLIKLAR (1232)
Hayatı Hakikiye Sahneleri-38 (1571)
Bakmayın başlarında fes olduğuna (1677)
CUMHURİYET’SİZ OLMAZ! (1452)
EN KAHRAMAN ASKER (1557)
BİZ TÜRK MÜYÜZ SAHİDEN? (1508)
ORUÇ VE SOSYALİZM (1483)
ALMANLARDAN VAZGEÇMEMEK İÇİN 44 NEDEN (1554)
BURASI TAM YAŞANACAK YER (1598)
OKULUM BEN GELDİM! (1667)
ALÇAKGÖNÜLLÜLÜK MEZİYETTİR (1440)
Ey Oğul-5! AZİMLİ OL (1521)
KUT-ÜL AMERE DE NERDEN ÇIKTI? (1549)
KENDİ TARİHİMİZİ YAZMAK (1891)
KÖY ENSTİTÜSÜ MEZUNLARI SAHABE DEĞİLDİR (1822)
‘’SAPIK’’ EDEBİYATI (1503)
Ey Oğul: 2 (1541)
Ey oğul! 1 (1498)
DİDİM’DE GÜZEL BİR GÜN (1618)
VATANIMIZDAKİ KADIN HARCI (1754)
KIZILIRMAK ÜZERİNDE GARİP BİR KEŞİF MACERASI (1655)
NEVRUZDAN BALO KÜLTÜRÜNE… (1641)
CHP İÇİN VERİLEN KAVGANIN ANLAMI (1395)

Destekcilerimiz

TÜM YAZARLARIMIZ

SEÇTİKLERİMİZ

Pompeo: Çin ABD ulusal güvenliğine tehdit oluşturuyor
CHP İstanbul İl Başkanı Kaftancıoğlu hakkında iddianame düzenlendi
PKK’lı terörist: Çatışmalarda ön saflara kadın ve çocuklar sürülüyor
Oltu’da 1,5 metrelik Hopa engereği görüldü
İrem Yaman: Tarihe geçtim
ABD’den ithal edilen bazı mallarda ek mali yükümlülük yüzde 50 indirildi
Adli Tıp Kurumu 2’nci raporu: Şule Çet’in intihar ettiğini gösteren kanıt yok
Ali Koç: Kabus gibi sezon bitiyor
Fatih Terim, Ümit Davala ve Orhan Ak, PFDK’ya sevk edildi
Kadınlar ’’uyuşturucu satılıyor’’ diyerek yol kapattı
Sultangazi’de çöp kutusunda yüzlerce ölü civciv bulundu
Google, Huawei ile işbirliğini kesti
Galatasaray, 22’nci lig şampiyonluğunu elde etti.
100’üncü yıl coşkusu! On binlerce kişi akın etti
Lisede beden eğitimi, resim ve müzik zorunlu ders olmaktan çıkıyor
Yurtta 19 Mayıs coşkusu
Çiftlik Bank’ın ’Tosun’undan eşine romantik klip
Koruma kararı aldırdığı eski sevgilisi kapıya gelince bıçaklayarak öldürdü
Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu, ifade verdi
PFDK ceza yağdırdı
Bilirkişi: Şule Çet’in ayakkabısının önce düşmesi, intihar örüntüsüne aykırı
Ankara’da milli bayramlarda da toplu taşıma ücretsiz
Bakan Gül, Öcalan’ın avukatlarıyla görüşmesini değerlendirdi: Kısıtlama kararları kaldırıldı
Bursalı iş insanı Selim Sayılgan, ’manipülasyon’ (hileli yönlendirme) suçundan yargılandığı davada 2 yıl 7 ay 7 gün hapis cezası aldı
Kırmızılı Kadın’ın Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı başvuru sonuçlandı
Şule Çet’in babasına sanıktan ağır söz: Kızına sahip çıksaydın
Enis Berberoğlu ve Erdem Gül’ün ’örgüte yardım’ davasında karar verildi
Bakan Selçuk açıkladı! Okullara yeni tatil düzeni
Karamollaoğlu, ’23 Haziran seçimlerine SP olarak Büyükşehir Belediye Başkan adayımız Sayın Necdet Gökçınar ile devam etmeye karar vermiş bulunmaktayız
İYİ Parti’den Mustafakemalpaşa için yeni itiraz