23 Nisan törenleri “şehitler var” diye iptal öyle mi?

Yılmaz ÖZDİL


Kurtuluş Savaşı’nda sayısız şehit çocuğu öksüz ve yetim kalmıştı. Bu kutsal emanetlere sahip çıkabilmek için, bizzat Mustafa Kemal’in himayesinde 1921’de Ankara Himaye-i Etfal Cemiyeti kuruldu.

*

23 Nisan henüz “hakimiyeti milliye” bayramıydı. Çocuk bayramı değildi.

*

23 Nisan 1923’te TBMM’de yapılan Hakimiyeti Milliye Bayramı töreninde, Mustafa Kemal’in isteğiyle, Himaye-i Etfal Cemiyeti Başkanı’na protokolde yer verildi.

*

Bir sene sonra, 23 Nisan 1924 törenlerinde Himaye-i Etfal Cemiyeti’ni Mustafa Kemal’in eşi Latife hanım temsil etti.

*

23 Nisanlar cemiyetin tanıtımı için fırsat olarak değerlendiriliyordu. Mesela... Gelir elde etmek için rozet satılıyordu, 23 Nisan törenlerine katılan herkes bu rozetleri takıyordu. Gazeteler teşvik edici yayınlar yapıyordu, her rozet, bir şehit çocuğuna destek manasına geliyordu.

*

23 Nisanlar, Himaye-i Etfal’le özdeşleşmişti. 23 Nisan denilince şehit çocukları, şehit çocukları denilince 23 Nisan akla geliyordu.

*

Milliyet gazetesi 23 Nisan 1926’da “Çocuk Bayramı” manşeti attı. Alt başlığında “bugün istiklal günü, vatanın kimsesiz çocuklarına yardım edelim” deniliyordu. Bağış patlaması oldu. Cemiyet, yardım kutuları koydu, para atmak için kuyruk oluştu. Ankara’nın lokantacı, kahveci, otomobilci esnafı 23 Nisan hasılatlarını Himaye-i Etfal’e verdi.

*

23 Nisan 1927... Himaye-i Etfal Cemiyeti’nin yayınladığı bildiri gazetelerin manşetlerindeydi: “Büyük Gazimiz, çocuklarımızın 23 Nisan bayramını daha sevinçli geçirmelerine vesile olacak büyük bir jestte bulunmuşlardır. Mustafa Kemal Paşa, otomobillerinden birini, törenlerde çocuklara tahsis etmiş, Cumhurbaşkanlığı bandosunun çocuk bayramı için görev yapmasını sağlamıştır. Çocuklarımız ne kadar övünse ve sevinse yeridir.”

*

Himaye-i Etfal aynı zamanda şu çağrıyı yapıyordu: “Yaşınızı, memuriyetinizi, işinizi bir tarafa bırakarak, bugün çocuklarınızı şevk ve muhabbetle eğlendiriniz, çocuk şenliklerine katılınız. Bu saadetli günü yavrunuzu bağrınıza basarak bahtiyarlıkla geçirirken, sizin müşfik yardımlarınızı bekleyen, memleketin anasız, babasız yavrularını unutmayınız.”

*

Mustafa Kemal o sene Himaye-i Eftal balosuna katıldı. Ankara Evkaf Oteli’ndeki baloda, 10 bin lira yardım toplandı.

*

23 Nisan 1928, artık tamamen “Hakimiyeti Milliye ve Çocuk Bayramı” adıyla kutlanıyordu.

*

23 Nisan 1929, sadece bir günlük bayramla bırakılmadı, Mustafa Kemal’in talimatıyla yedi güne çıkarıldı, “çocuk haftası” ilan edildi. Etkinlikler çığ gibi büyümüş, tüm yurda yayılmıştı. Himaye-i Etfal’in bu organizasyonu tek başına yapabilmesi artık mümkün değildi. Balolar, konferanslar, anne eğitimleri, müsamereler, yarışmalar, şenlikler içeren kapsamlı kutlamaların organizasyonu, dönemin en büyük sivil toplum kuruluşu Türk Ocakları’na verildi.

*

(Çocuk Haftası’nın ilk sürprizi şuydu... Türk Ocakları’nın yönetimi 23 Nisan’da çocuklara bırakılacaktı. Bugünkü koltuk geleneği böyle icat edildi.)

*

Himaye-i Etfal, sadece üç kuruşluk rozet satarak başladığı macerada... Yedi sene gibi çok kısa sürede 300 binden fazla şehit çocuğuna ulaşmayı başarmıştı. 1929 itibariyle, 300 binden fazla yetime düzenli olarak kitap, elbise, çamaşır, oyuncak, süt, yemek ve şeker dağıtır hale gelmişti.

*

Himaye-i Etfal sayesinde herkes gücü ölçüsünde amca, teyze, dayı, hala olmuş, şehit çocuklarının elinden tutmuştu. Mustafa Kemal vizyonuyla“dünyanın en büyük ailesi” kurulmuştu.

*

Yani?

*

Yanisi şu...
23 Nisan törenlerini “şehitler var” gerekçesiyle iptal etmek, sadece Atatürk alerjisi değildir, aynı zamanda cehaletin daniskasıdır.

*

23 Nisan Çocuk Bayramı’nın varlık sebebi, bizatihi şehit çocuklarıdır.

*

23 Nisan, kendi çocuğumuzu şefkatle bağrımıza basarken, şehit çocuklarını unutmayalım günüdür. 23 Nisan, bizim çocuklarımızın saçının teline zarar gelmesin diye, kendi canını hiçe sayan kahramanları unutmayalım günüdür.

*

23 Nisan, bu milletin şehitlerine ve çocuklarına borcudur.

*

23 Nisan törenlerini, güya hassasiyet göstererek “şehitler var” diye iptal etmek... Sadece Atatürk alerjisi değildir. Şehitlere dair hassasiyetten haberlerinin bile olmadığının kanıtıdır.

*

Ekstra hazin tarafı...

*

Şehit çocuklarını himaye etmek için kurulan Himaye-i Etfal Cemiyeti, 1935’te Çocuk Esirgeme Kurumu’na dönüştü. Ve bugün maalesef, Ensar Vakfı’nı himaye eden aile bakanına bağlı... Hakikaten utanç vericidir.

4/22/2016
Okuma Sayısı : 1454


Tavsiye Ettiğimiz Kitaplar

Yazarın Diğer Yazıları

90 kilometre... (8)
Filenin Sultanları (216)
30 Ağustos ta kaybetseydik… (185)
Ibretin tekerrürü (49)
Milli teyyaredan tırışkadan teyyareye (186)
Kayyum (68)
Yılmaz Ozdil den müthiş bir yazı daha (195)
Ali Babacan... (184)
Merkez Bankası (147)
Ayet-el kursi diyeti (118)
Libya da neler oluyor falan.... (121)
Mursi şehit öyle mı? (157)
Binalici Itfaiyeci Ekremcinin Evini Söndürmeyecek mı? (148)
Telgrafın telleri (470)
Atatürk "şeytan dostu" öyle mı? (393)
Achtung (393)
Iş yeni başlıyor. (254)
Hepimiz Mansur Yavaş ız (209)
Feministler ezanı ıslıkladı mı? (440)
Akp de Şakül Kayması (231)
Yılmaz Ozdil den müthiş tarihi röportaj @ (338)
Asrın liderimiz "bu kafa" sayesinde dünyanın en şanslı lideridir (344)
Seçimin hal i (247)
Ümit (433)
1881 (509)
Kanser (531)
Halk Arenası! (340)
Sinyalizasyon yok mu? (465)
Asrın liderimiz ağzından kaçırdı (456)
Af orizmalar (535)
Ismet aslında Kaliforniyalıydı (665)
Şarbon (504)
Kredi notumuzu düşürenler şerefsizdir (437)
Al sana tren! (560)
Bedelinin bedeli ağırdır (561)
Dokuz defa kaybetti koltuğu bırakmıyor… “Koltuk sevdasına tutulanların bizim partide yeri yok” diyor (693)
Seçimin sonucunu açıklıyorum… Çoktan kazandık. (434)
World cup (595)
Tek adama karşı tek kollu adam! (665)
Tamam (756)
Kurnaz zannettiğin aslında salağın önde gidenidir (775)
Cumhurbaşkanı adayımı açıklıyorum (653)
Atı alıp Üsküdar’ı geçtikten sonra işte bunlar oldu… (1045)
Deizm (757)
Üniversitede katliam (501)
Aydın Doğan (645)
Çiftlikbank (825)
Ittifak (719)
Şeytan üçgeni (984)
Sefer görev emri (993)
Şerefiz robot (907)
Kaybedenler klübü (631)
Türk Tabipler Birliği (708)
Ümit (736)
Bir Dilek tut (659)
Evine tekrar hosgeldin usta (749)
Bi-linç (823)
Talih Kuşu haram öyle mi? (724)
Tbmm başkanı (812)
Görürseniz şaşmayın , kapak da takar bunlar. .. (789)
Yerli otomobil (856)
Iyi (865)
Teflon millet (723)
Re vize (770)
Dünya lideri (747)
Al sana Arakan (815)
Kol saati (785)
Yalaka şeytan (851)
Büyükerşen... (949)
ÜTÇ örgütü (815)
Adalet mitingine kaç kişi katıldı? (890)
Anadolu bozkırinda kendi başına açıp solan çiçekler. .. (840)
Bayram (811)
Yol arkadaşı (850)
Adalet (989)
Katar (1075)
Zebra (1020)
Kırık kalpler durağı (875)
The film (878)
Aynı tespihin peş peşe dizilen taneleri (1010)
Dümbeleği “çala çala” yoruldu bileklerim… (981)
Sevr, nur, hira (961)
Yeliz... (1177)
Kanı bozuklar öyle mi? (1046)
Mustafa Kemal’e hakaret ederken, Akp hükümetine Yunan diyen Akp’li! (1568)
Cımbız (1136)
Evetçi rektörler... Bilim insanı mi, saray imamı mı? (1751)
Referandumun kaderi ne olur? (1329)
Hiç adam rejimi (1174)
Reina (1257)
Bağışıklık -İmmün (1216)
Asansör Pasası (1247)
Çoban (1218)
Anıtkabir (1188)
Cumhuriyet, mucizedir (1340)
Edepli üniversite (1214)
İşte GATA gerçeği (1718)
İnönü’yle öbürü (1454)
Anıtkabir’e okey salonu da açın gençler de gelsin (1392)
Akp genel merkezine Atatürk posteri… (1408)
Domatesin çekirdeği (1290)
Darbenin elebaşı (1366)
Davos Fatihi (1327)
İftar top 10 (1373)
Kuzu Pirzola (1329)
Gençlik ve skor bayramı -14 Ocak 2012 (1424)
Laiklik kadındır (1540)
Kızılay (1490)
Zagros (1747)
Mustafa Koç (1606)
Hasan Tahsin… Hasan Karakaya (1707)
2015 (1549)
M’usul usul (1772)
Oleg ve Nail (1766)
Guguk kuşu (1840)
Rus uçağını vururuz filan… (1815)
Kurban (1782)
Uyuyan bombalar uyusun da büyüsün diye, millete ninni söyleyenler kimdi? (1871)
Şerefsiz meselesi (1812)
Git dolaş gel açılırsın biraz (1894)
Canlı bomba (1819)
Kaybetme sanatı (1908)
The film… (1726)
Fetih (1919)
Minareler süngü kubbeler miğfer mercedesler zırhlı (1896)
19 mayıs (1919)
Şeref listesi (1893)
100 sene önce 100 sene sonra (1994)
Ko’medya (2039)
İki kadın milletvekili kendi kendini darp etti (1916)
Dans edeceğine bi fatiha oku… (1866)
Dolar’sa akp sayesinde boşalırsa başkaları yüzünden (1981)
Alo babacığım (2165)
Lale devri (2026)
Yiyin efendiler (2051)
Çocuk cehennemi (1893)
Al sana Osmanlı! (1902)
Med cezir (1983)
Eşek herif (1896)
Macellan müezzindi (2087)
Çuval (1946)
Dersim, Kerbela mı? (1877)
Ter­bi­ye­siz he­rif­ler (2098)
Şehit sanık (1995)
Hayvan oğlu hayvan gazi (1988)
Ermenek (1828)
Şehitler ölmez! (1929)
Validebağ (1867)
Syriana (2038)
Apo’ya villa (1894)
17/25 (2026)
23 cent (1945)
Süleyman Şah Türbesi (1999)
Alavere dalavere Türk Memet nöbete (2183)
Yılmaz Özdil’in yayınlanmayan yazısı: Başbakan kim olsun? (2431)
2010 hurmalar 2014 tırmalar (2150)
Verene vuruyor sevene sövüyor (2014)
Affedersin Ermeni (2165)
Milletin adamı (2143)
Serhat (3541)
Meğer, iki cihanda lekeli değilmişiz (2352)
Malvarlığı (2193)
Mağdur bin Ziyad (2039)
cumhurbaşbakanı (2289)
2 dakika 35 saniye 4 salise (2901)
Duy ama Işidme (2158)
Tanık (2191)
Ahududu şerbetiyle parmesanlı risotto (2344)
World Cup (2187)
Asrın lideri (2125)
Bayrak (2843)
TÜSİAD (2274)
Çatı adayını açıklıyorum (2315)
Yalova, Ağrı (2192)
Kahraman terörist! (2229)
O madende kaçak çalıştırılan taşeron işçi Ali, anlatıyor (2370)
Ocağı Yılmaz patlattı da diyebilirdi (2188)
Taşeron (2404)
Fıtrat (2248)
Çocuklarımın yüzüne bakamam (2172)
Höt zöt (2223)
Evlatlar günü (2176)
Yaşanmış kol saati hikâyesi (2200)
Kol saati (2385)
Adalet nöbeti (2254)
Sehven (2297)
Murat (2135)
Haşim Kılıç (2191)
Başbakan kim olur? (2323)
23 Nisan (2375)
Yatağan (2312)
Çankaya (2343)
Eküri (2109)
Harika çocuklardan sabıkalı çocuklara... (2137)
Haram yeme yumruk ye canın sağ olsun (2295)
Ulusal güvenlik (2368)
Kaset (2133)
İstikbilal savaşı (2320)
Twitter (2424)
Adnan Menderes (2195)
Bakara makara (2369)
Tarihçe (2230)
İstanbul’da bacıma saldırdılar İzmir’de bacı bana saldırdı (2186)
Masum suçlu suçlu masum (2387)
Firuze (2281)
Berkin (2305)
Tape kronolojisi (2179)
Asrın mağduru (2010)
Biz bu milleti Facebook’a yedirmeyiz (2363)
Asrın iftirası asrın imzası (2173)
Feridun (2116)
Eyyy Oscar (2353)
Ebru Gündeş’in kocası ekonomiden sorumlu devlet bakanı yapılsın (2293)
Ses var... Görüntü yok mu? (2523)
Beni sen mi aradın babacığım? (2237)
Çoluk çocuk (2252)
Profesör Hilmioğlu (2310)
Ukrayna (2377)
Yok böyle hükümet (2313)
İnternet (2307)
Fener alayı (2456)
Şehzade Mustafa (2274)
Er Mektubu Görülmüştür (2277)
Halk mahkemesi (2137)
Anket (2399)
Allah millete rüşvetçinin hayırlısını versin kardeşim (2287)
Yedi kamyon dolusu para (2276)
Gidişat (2173)
Hutbe (2202)
Fevzi (2163)
Dolar (2402)
Vatan yahut yoğurt (2541)
AB ye paralel (2289)
Tır’ı vırı (2318)
Büyüklere masallar (2099)
Manidar (2229)
Asimetrik paralel! (2386)
İster asarım ister keserim savcıyı da kovarım hâkimi de oyarım (2320)
Hedef 2023 (2267)
Haşhaşiler (2472)
Kurmay olacağına, bacanak ol (2155)
Bu devirde yalakalık zor iş (2432)
HSYK (2274)
Yeniden yargılama (2255)
Hangi tarafı tutmak lazım? (2413)
Benim savcım benim polisim benim ailem (2423)
Adam (2331)
Naçizane çözüm önerisi (2306)
Atahan (2739)
Paralel devlet (2456)
2013 (2146)
O ağacın altından sevgilerle (2288)
Yeni Türkiye’nin istiklal savaşı (2433)
Eyy kutu sen nelere kadirsin (2262)
Bütçe (2221)
Emniyet müdürü (2362)
A’yakkabı K’utusunda P’ara (2335)
Bakan (2158)
Hava durumu (2399)
Pardon (2269)
Yüce Atatürk (2353)
Hazreti gazeteci (2193)
Cennetten mektup var (2114)
İnsan hayatı iki simit parası (2054)
Türk var mı? (2193)
Hükümetle cemaatin maçı kaç kaç biter? (2180)
Mısır (2031)
Uganda sanayi odası başkanının eniştesi telefon etti, selamı var (2120)
Cemaat filan... (2100)
Nejat Uygur (2298)
En turistik şehrimiz! (2275)
Düet (2131)
Gavat nostaljisi (2347)
Gavat (2215)
10 Kasım (2218)
O ağacın altı (2288)
Kızlı erkekli (2279)
Bebiş (2272)
Saç (2345)
Yoğun istek üzerine...Türban Büyük Millet Meclisi (2335)
Abe (2248)
Marmaray (2165)
29 Ekim (2130)
Mıntıka themisliği (2537)
Andımız (2271)
Malezyanız hayırlı olsun (2317)
Kaç para aldın RTE’den? (2375)
Benim valim (2302)
Ne kadar türban o kadar demokrasi (2450)
Koç (2373)
Red Kit bile bu kadar çabuk yakalayamazdı (2265)
Başlarken, aşk biterken, nefret (2341)
Fikstür (2389)
Paket (2392)
Vurun kahpeye (2013 versiyonu) (2323)
Dünya lideri (2327)
Eyyy (2577)
Hükümet olimpi’yatma yeri değildir canım kardeşim... (2293)
Olimpiyat (2419)
Yaşasın... ABD Komitesi kabul etti (2103)
Berek Obeme (2348)
NATO kafa nato mermer (2465)
Yas’ıklar olsun (2547)
Değerli yalnızlık (2348)
Silivri (2440)
Kasımpaşa İnönü’dür (2486)
Başörtülü bacımızı trende linç etmeye kalktılar filan... (2332)
Mühür kimdeyse demokrasi odur (2317)
Dindar olmasınlar da bonus kafa mı olsunlar? (2303)
Halep ordaysa gerisi burda (2243)
Ayva yaprağı (2308)
Faili meşhur... (2321)
Dear büyükelçiler... (2512)
Vaaz’iyet (2220)
B’rezilya (2408)
Öyle ecdat tanımıyoruz filan deniyordu... Çapulcuları ikna etsin diye Kanuni’den ricacı oldular (2390)
İki ayyaş (2288)
Nazmiyanım (2341)
Ana’fikir (2158)
İçki (2369)
Baro’metre (2264)
Aman ha... Kaçmasın (2217)
maa$allah (2368)
19 Mayıs (2346)
Not’umuz yükseldi (2235)
Bir ilk (2358)
Teheyersen (2334)
Şam’ar oğlanı (2238)
üç nokta ... (2349)
Ayran gibi petrol bulundu içilecek kalitede (2272)
Dünya bize h’ayran (2496)
İnsanın Aklına Muz Cumhuriyeti Geliyor (2388)
Yazdıkları yazacaklarının teminatı... (2329)
23 Nisan (2327)
Karşılaşma (2430)
Bölgelerimize göre akil raporu (2378)
Fazıl Say say bitmez (2284)
Cüzdan (2531)
Emek (2461)