Araştırma Geliştirmede Neredeyiz?

İdil Doğan


Ekonomik büyüme, bir ülkede gerçekleştirilen teknolojik yeniliklerin niteliği ile yakından ilgilidir. Büyüme kuramlarında, teknoloji ve yeni ürün geliştirmek için yapılan araştırma ve geliştirme (ARGE) faaliyetleri/harcamaları, ekonomik büyümenin temel itici gücü olarak belirtilir. Ekonomik büyüme ile ARGE harcamaları arasındaki pozitif ilişki pek çok bilimsel çalışma ile de belirlenmiştir. Bu nedenle, ARGE yatırımları ile gerçekleştirilen ve gelişmiş/ileri teknoloji ürünleri, ulusal ve uluslararası düzeyde ülkelerin katma değeri yüksek üretim yaparak, sürekli ve uzun dönemli büyümesine önemli katkı sağlamaktadır.


Kaynak: Trading Up To High Income Report No: 82307TR

2002-2012 dönemini kapsayan çalışmada, Türkiye’de ARGE harcamalarının yurtiçi milli gelire oranının, 10 yılda, yaklaşık binde 5 oranında artarak yüzde 1’in altında gerçekleştiği gözlemlenmektedir. Bu oranın 2023 yılında % 3 olarak gerçekleşmesi hedeflenmektedir.

 


Kaynak: OECD Research and Development Statistics (RDS)

ARGE harcamalarının yurtiçi milli gelire oranları, ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre farklılık göstermektedir. 

OECD istatistiklerine göre 2013 yılında, Türkiye’de ARGE harcamalarının yurtiçi milli gelire oranına göre durumu % 0.95 değeri ile Meksika ile aynı konumdadır. Bu oran, Japonya’da % 3,5, Amerika’da % 2,8, Fransa’da % 2,2, İngiltere’de % 1,63, İtalya’da % 1,3 olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılında OECD ortalaması % 2.36 olarak gerçekleşmiştir.


Kaynak: OECD Research and Development Statistics (RDS)


Kaynak: OECD Research and Development Statistics (RDS)

Yeni ürün ve teknoloji geliştirilmesinde ARGE faaliyetlerinde çalışan araştırmacı sayısı da önemli bir değişken olarak belirlenmektedir. 2013 yılında bin çalışana düşen araştırmacı sayısı Türkiye’de 3,49, Norveç’te 10,41, Japonya’da 10,19, Kore’de 12,84, Danimarka’da 14,86, Finlandiya’da 15,68, İsrail’de 17,44 olarak uluslararası istatistiklerde yer almaktadır.

Ekonomik büyüme ile ARGE yatırımları arasındaki korelasyon da belirlenmiştir: ARGE harcamalarındaki %1 oranındaki artış, büyümeye % 0,61 oranında katkıda bulunmaktadır.*

Son on yıldaki gelişme doğrultusu dikkate alındığı zaman - 2013 yılı itibariyle %1’in altında bulunan ARGE yatırımlarının yurtiçi milli gelire oranının 2023 yılında % 3 olarak gerçekleşmesi -  hedefine ulaşılabilir mi?

ARGE yatırımlarına milli gelirden daha fazla kaynak aktararak en kısa sürede yüksek katma değerli üretimi gerçekleştirebilmek, için yetkin kadrolarla üniversite-sanayi işbirliğinin gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Böylece sürekli ve yüksek bir büyüme sağlayabilir ve orta gelir tuzağından da çıkılabilir.

*C.Bozkurt, “R&D Expenditures and Economic Growth Relationship in Turkey” International Journal of Economics and Financial Issues Vol. 5, No. 1, 2015, pp.188-198

 


4/15/2016
Okuma Sayısı : 2430


Tavsiye Ettiğimiz Kitaplar