Bulanık Suda Balık Avlamak


B.Ayman Güler

CHP, 2015 siyaset bildirisi hazırlayacak. Avrupa Konseyi nin Yerel Yönetimler Özerklik Şartı nın (AYYÖŞ) vaatler arasında yer alacağı görülüyor.

*
Kimi zaman "iktidara gelince bu Şart ı kabul edeceğiz"sözü sarf ediliyor.

Ne var ki AYYÖŞ, Türkiye tarafından 1988 de imzalandı; 1991 de TBMM tarafından onaylandı; Nisan 1993 de yürürlüğe girdi. Şart 21 yıldan bu yana yürürlükte bulunuyor. Demek ki ya bu söz yanlışlıkla söyleniyor ya da "Şart ı kabul edeceğiz" sözünün hukuksal bir anlamı yok, bu bir "siyasal ima". Ama seçim vaadi imada bulunarak yapılmaz. O halde bu söz bir yanlıştan ibaret.

*
Kimi zaman da "iktidara gelince Şart ın çekincelerinin tümünü kaldıracağız" deniyor.

Türkiye 1993 te Şart ı onayladı ama 10 paragrafını (hükmünü) uygulama konusunda söz vermedi. Kamuoyu bunları "çekince" diye biliyor. Şart ın şu hükümlerini uygularım, şu hükümlerini uygulamam deme hakkı, tüm imzacı devletlere tanınmış bir hak. Türkiye de bu hakkı kullanmış durumda.

Biz ülke olarak şunları uygulamayacağız denen paragrafları uygulamaya karar vermek her zaman mümkün. Nitekim bu işlemi yapma yetkisi, Şart ı onayladığımız yasa tarafından Bakanlar Kurulu na verilmiş bulunuyor. TBMM gündemine getirilmesine gerek yok. Bakanlar Kurulu herhangi bir toplantısında bu kararı verebilir. Şimdiye kadar böyle bir karar verilmedi.

Verilmedi ama, AKP hükümetleri 2005 yılı civarında çıkardığı yasalarla, aslında sözkonusu 10 hükümden 8 ini uygulamaya koydu. Bunları 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Yasası, 5393 sayılı Belediye Yasası, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Yasası gibi yeni yasalarda getirdiği düzenlemelerle gerçekleştirdi. Şu anda bunları Bakanlar Kurulu na getirmek bir prosedürden ibaret.

Muhalefet olarak "çekincelerin tümünü kaldıracağız" demek yerine AKP iktidarına "çekinceleri yasalarla kaldırdın. Yasa Bakanlar Kurulu ndan daha üstün olduğu halde, neden şu basit Bakanlar Kurulu kararını çıkarmıyorsun?" diye sormak anlamlı olur.

Ama meraklanmamak mümkün değil. Durum bu iken, AKP nin de benimsediği ve yüzde 98 ini uygulamaya koyduğu bu Şart ı seçim vaadi olarak kullanmanın anlamı nedir?


*
AYYÖŞ ün henüz uygulama dışında ve taahhüdü verilmemiş yalnızca 2 hükmü var. Bunlardan biri yerel yönetimlere "idari federalizm", diğeri "mali federalizm" yetkileri tanımaya kadar açılan hükümler. 

Bunları uygulamak, Anayasa da çok temel değişiklikler yapmakla mümkün. Anayasa nın 127. Maddesindeki "idare kuruluşu ve görevleri ile bir bütündür" cümlesi. Sözkonusu iki hükmün uygulanabilmesi için "idarenin bütünlüğü" olarak bilinen bu ilkenin Anayasa dan çıkarılması gerekiyor. Yerine de, AYYÖŞ e 1995 yılında bir tavsiye kararıyla getirilen "subsidiarite ilkesi"ne uygun bir ifadenin koyulması isteniyor. "Yerellik ilkesi" ya da "yerindenlik ilkesi"ne göre düzenlenecek bir Anayasa isteniyor.

*
Bu durumda, "tüm çekinceleri kaldıracağız" demek şu anlamlara geliyor:

(1) Yeni Anayasa ya destek vereceğiz; ve
(2) Üniter devletin madde temeli olan "idarenin bütünlüğü" ilkesini terk edeceğiz.

Bu sözlerin güncel siyasetteki anlamı ise "PKK/HDP cenahının talep ettiği demokratik özerklik formülünü destekleyeceğiz" değildir de nedir?

*
Hadi, siyasette bir kişinin diğer bir kişiye örtülü, yanıltmalı, imalı konuşabileceğini kabul edelim. Ama siyasal kurumların seçim sürecinde halka sözlerini bu tarzlarla söylemesinin kabul edilebilir tarafı yoktur. Yine de buna yeltenen varsa, o zaman sözlerinin "siyasal kodlar" bakımından illa ki çözüleceğini ve halkla gerçeğin paylaşılacağını bilmeleri gerekir.

*
Sözümün özü şudur:

AYYÖŞ, etnikçi siyasetle dinci siyaseti destekleyen sözlerin paravanı olarak kullanılmaktadır. Cumhuriyetçi ve Halkçıların böyle bir tarza onay vermesi, dayandıkları ahlaki temel bakımından mümkün değildir.

Siyaset ilke işidir. Bulanık suda balık avlamak değil.

10/31/2014
Okuma Sayısı : 2399



Dut Ağacı
[Tayfun Atmaca]

Sürüyor Gökyüzünü Rüzgarın Pulluğu
[Eyüp Ekinci]

Sosyal Hizmetlerde Güncel Tartışmalar
[Kolektif]

Destekcilerimiz

TÜM YAZARLARIMIZ

SEÇTİKLERİMİZ

Pompeo: Çin ABD ulusal güvenliğine tehdit oluşturuyor
CHP İstanbul İl Başkanı Kaftancıoğlu hakkında iddianame düzenlendi
PKK’lı terörist: Çatışmalarda ön saflara kadın ve çocuklar sürülüyor
Oltu’da 1,5 metrelik Hopa engereği görüldü
İrem Yaman: Tarihe geçtim
ABD’den ithal edilen bazı mallarda ek mali yükümlülük yüzde 50 indirildi
Adli Tıp Kurumu 2’nci raporu: Şule Çet’in intihar ettiğini gösteren kanıt yok
Ali Koç: Kabus gibi sezon bitiyor
Fatih Terim, Ümit Davala ve Orhan Ak, PFDK’ya sevk edildi
Kadınlar ’’uyuşturucu satılıyor’’ diyerek yol kapattı
Sultangazi’de çöp kutusunda yüzlerce ölü civciv bulundu
Google, Huawei ile işbirliğini kesti
Galatasaray, 22’nci lig şampiyonluğunu elde etti.
100’üncü yıl coşkusu! On binlerce kişi akın etti
Lisede beden eğitimi, resim ve müzik zorunlu ders olmaktan çıkıyor
Yurtta 19 Mayıs coşkusu
Çiftlik Bank’ın ’Tosun’undan eşine romantik klip
Koruma kararı aldırdığı eski sevgilisi kapıya gelince bıçaklayarak öldürdü
Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu, ifade verdi
PFDK ceza yağdırdı
Bilirkişi: Şule Çet’in ayakkabısının önce düşmesi, intihar örüntüsüne aykırı
Ankara’da milli bayramlarda da toplu taşıma ücretsiz
Bakan Gül, Öcalan’ın avukatlarıyla görüşmesini değerlendirdi: Kısıtlama kararları kaldırıldı
Bursalı iş insanı Selim Sayılgan, ’manipülasyon’ (hileli yönlendirme) suçundan yargılandığı davada 2 yıl 7 ay 7 gün hapis cezası aldı
Kırmızılı Kadın’ın Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı başvuru sonuçlandı
Şule Çet’in babasına sanıktan ağır söz: Kızına sahip çıksaydın
Enis Berberoğlu ve Erdem Gül’ün ’örgüte yardım’ davasında karar verildi
Bakan Selçuk açıkladı! Okullara yeni tatil düzeni
Karamollaoğlu, ’23 Haziran seçimlerine SP olarak Büyükşehir Belediye Başkan adayımız Sayın Necdet Gökçınar ile devam etmeye karar vermiş bulunmaktayız
İYİ Parti’den Mustafakemalpaşa için yeni itiraz