Yatağan

Yılmaz ÖZDİL


Cevat Şakir Kabaağaçlı...

Robert Kolej’den mezun oldu, Oxford’dan diploma aldı. Gazeteciydi. Hayatını daktilo tıkırdatarak, karikatür çizerek, dergi kapakları resimleyerek kazanıyordu. Kurşuna dizilen asker kaçaklarının dramını yazdı, sen misin yazan, vatan haini muamelesi yaptılar, sürgün cezası verdiler, Bodrum’a sürdüler. Devletimizin o günkü kafasına göre, yeryüzü cenneti Bodrum, sürgün yeriydi!

*

Cezası bitti, Bodrum’dan ayrılmadı. Bodrum’un antikçağlardaki adı olan Halikarnas’ı mahlas olarak benimsedi. Artık sadece yazar değildi, balıkçıydı, süngerciydi, bahçıvandı, rehberdi. Etrafına fener gibi ışık saçan kalemiyle, adeta, Ege ve Akdeniz medeniyetlerinin Diyojeniydi.
Hayat ustasıydı.
Mavi Yolculuk’un babasıydı.
İnsanımızı, denizimizi, duyguyla, mitolojiyle, şiirsel dille harmanladı.

*

Aganta Burina Burinata, Mavi Sürgün, Yaşasın Deniz, Anadolu Efsaneleri, Gülen Ada, Çiçeklerin Düğünü, Arşipel, Gündüzünü Kaybeden Kuş, Deniz Gurbetçileri... Hangi birini saysam bilmem ki, birbirinden eşsiz romanlar, hikâyeler, denemeler, hatta, çocuk kitapları yazdı.

*

Aldı okurlarını, oralara götürdü... “Gök kadar beyaz denizin cam sessizliğinde tepetakla dinelen çamların akisleri, gönül dinlendirici oluyordu. Yatağan o suların üzerinden geçerken, o ağaç akislerini yarım mil ötelere kadar halka halka titretirdi. Oralarda dünyanın başka hiçbir yerinde bulunmayan buhur ağacı ormanları vardır. Hafif hafif amber kokarlar. Bir yaprak kalabalığı olan her ağaçtan, başka ağaca sarmaşıklar kurarlar. Çiçeğin biri koptu mu, yere kelebek konmak üzere olduğu sanılır. Buhur ağaçları, ta kıyıda ayaklarını sedef yansımalı sularda yıkarlar. Gördüklerim hâlâ gözlerimde yaşıyor.”

*

Anlattı, öğretti.
Sevdirdi.
Türkiye’de “çevre bilinci” denilince... Hiç şüphesiz, akla gelen ilk kişiydi.

*

Yukardaki örnekte de görüldüğü üzere, küçücük teknesiyle dolaşır, doğayı, denizi, deniz insanlarını küçücük teknesinde yazardı. Tirhandildi. Yelken ve kürekle yol alan, Bodrum’a özgü, ahşap, alt tarafı sekiz metrelik, kayıktan halliceydi. Adı, Yatağan’dı.

*

Mavi Sürgün’de aynen şunları yazmıştı: “Ahiköy o zamanlar nahiyeydi, şimdi kaymakamlık oldu. Ben Bodrum’dayken, Yatağan adlı bir kayığım vardı. Ahiköy’ün ilk kaymakamının karısı, Bodrumluymuş... Yeni kaymakamlığa yeni bir ad takmak gerekince, oraya ‘Yatağan’ diye, benim kayığımın adını vermişler.”

*

Evet... Muğla’nın ilçesi Yatağan’ın eski adı, Ahiköy’dü. Bucaktı. 1944’te ilçe oldu. Adı değiştirildi, Yatağan yapıldı. Mümbit topraklara sahip bu şirin ilçe, Halikarnas Balıkçısı’nın yöre insanlarına mirasıydı. Çevre bilinci demek, Yatağan’dı... Yatağan demek, çevre bilinciydi.

*

Gel zaman git zaman...

*

Deniz kenarında olmamasına rağmen, Bodrum, Marmaris, Datça, Fethiye, Köyceğiz, Dalaman gibi, şahane Muğla ilçelerinden biri olan Yatağan’a... Termik santral diktiler!

*

İnsanlarımız çırpındı, etmeyin eylemeyin, kıymayın diye... Dinletemediler. Filtresiz bacadan resmen kanser fışkırıyordu. Önce bitkiler öldü. Sonra toprak öldü. Tarım bitti. Mesleğe Yeni Asır’da başladığım için, gözümle şahidim, kuşlar öldü, kuşlar...
İnsanlar ölmeye başladı. Bebeler sakat doğmaya başladı.
Santral açıldığında Yatağan’da sadece iki eczane vardı, bugünkü nüfus üç aşağı beş yukarı aynı, eczane sayısı 20’yi aştı. En çok hangi tür ilaçları sattıkları, malum... Kişi başına düşen avukat sayısı desen, herhalde Yatağan şampiyondur. Vatandaşın santrala, devlete karşı açtığı davaların haddi hesabı bilinmiyor. Mücadele, mücadele, neticede güç bela filtre takıldı. Ancak, sorunun sadece filtre olmadığı anlaşıldı. Kanser tırmanmaya devam ediyor. Bazen havayı dağıtan rüzgâr duruyor, halk camını çerçevesini kapatsın, sakın sokağa çıkmasın diye, zabıta araçlarından anons yapılıyor!

*

Yazık ettiler, Halikarnas Balıkçısı’nın çevre bilinci sembolü Yatağan’ına... Mahvettiler.

*

Ve şimdi de, termik santralı yandaş işadamlarına veriyorlar.

*

İşçiler, aileleri gene çırpınıyor, direniyorlar. Etmeyin eylemeyin, kıymayın diyorlar. Devletin hatası yüzünden bunca sene burasının kahrını çektik, çoluk çocuk hastalandık, sakat kaldık, arkadaşlarımız öldü, bari işsiz kalmayalım diyorlar. Nafile... Tazyikli suyla, plastik mermiyle saldırıyorlar işçilere, henüz kanser olmayanlar da kanser olsun diye, suratlarına biber gazı sıkıyorlar, copluyorlar, yerlerde tekmeliyorlar.

*

Olağan görüntüler yani.

*

E oldu olacak...
Bi daha değiştirin adını.
Tomağan yapın Yatağan’ı gari!


4/22/2014
Okuma Sayısı : 2285


Tavsiye Ettiğimiz Kitaplar

Yazarın Diğer Yazıları

Milli teyyaredan tırışkadan teyyareye (23)
Kayyum (28)
Yılmaz Ozdil den müthiş bir yazı daha (137)
Ali Babacan... (153)
Merkez Bankası (107)
Ayet-el kursi diyeti (92)
Libya da neler oluyor falan.... (88)
Mursi şehit öyle mı? (128)
Binalici Itfaiyeci Ekremcinin Evini Söndürmeyecek mı? (119)
Telgrafın telleri (441)
Atatürk "şeytan dostu" öyle mı? (358)
Achtung (368)
Iş yeni başlıyor. (224)
Hepimiz Mansur Yavaş ız (176)
Feministler ezanı ıslıkladı mı? (401)
Akp de Şakül Kayması (203)
Yılmaz Ozdil den müthiş tarihi röportaj @ (301)
Asrın liderimiz "bu kafa" sayesinde dünyanın en şanslı lideridir (311)
Seçimin hal i (215)
Ümit (394)
1881 (474)
Kanser (496)
Halk Arenası! (302)
Sinyalizasyon yok mu? (435)
Asrın liderimiz ağzından kaçırdı (422)
Af orizmalar (501)
Ismet aslında Kaliforniyalıydı (630)
Şarbon (462)
Kredi notumuzu düşürenler şerefsizdir (402)
Al sana tren! (527)
Bedelinin bedeli ağırdır (528)
Dokuz defa kaybetti koltuğu bırakmıyor… “Koltuk sevdasına tutulanların bizim partide yeri yok” diyor (662)
Seçimin sonucunu açıklıyorum… Çoktan kazandık. (398)
World cup (564)
Tek adama karşı tek kollu adam! (634)
Tamam (724)
Kurnaz zannettiğin aslında salağın önde gidenidir (745)
Cumhurbaşkanı adayımı açıklıyorum (617)
Atı alıp Üsküdar’ı geçtikten sonra işte bunlar oldu… (997)
Deizm (726)
Üniversitede katliam (474)
Aydın Doğan (609)
Çiftlikbank (796)
Ittifak (690)
Şeytan üçgeni (955)
Sefer görev emri (962)
Şerefiz robot (883)
Kaybedenler klübü (604)
Türk Tabipler Birliği (681)
Ümit (711)
Bir Dilek tut (633)
Evine tekrar hosgeldin usta (722)
Bi-linç (795)
Talih Kuşu haram öyle mi? (694)
Tbmm başkanı (786)
Görürseniz şaşmayın , kapak da takar bunlar. .. (766)
Yerli otomobil (833)
Iyi (843)
Teflon millet (703)
Re vize (743)
Dünya lideri (724)
Al sana Arakan (797)
Kol saati (765)
Yalaka şeytan (832)
Büyükerşen... (926)
ÜTÇ örgütü (794)
Adalet mitingine kaç kişi katıldı? (868)
Anadolu bozkırinda kendi başına açıp solan çiçekler. .. (818)
Bayram (789)
Yol arkadaşı (830)
Adalet (969)
Katar (1044)
Zebra (990)
Kırık kalpler durağı (848)
The film (853)
Aynı tespihin peş peşe dizilen taneleri (980)
Dümbeleği “çala çala” yoruldu bileklerim… (948)
Sevr, nur, hira (931)
Yeliz... (1147)
Kanı bozuklar öyle mi? (1023)
Mustafa Kemal’e hakaret ederken, Akp hükümetine Yunan diyen Akp’li! (1539)
Cımbız (1103)
Evetçi rektörler... Bilim insanı mi, saray imamı mı? (1712)
Referandumun kaderi ne olur? (1306)
Hiç adam rejimi (1144)
Reina (1232)
Bağışıklık -İmmün (1193)
Asansör Pasası (1220)
Çoban (1189)
Anıtkabir (1161)
Cumhuriyet, mucizedir (1309)
Edepli üniversite (1183)
İşte GATA gerçeği (1687)
İnönü’yle öbürü (1427)
Anıtkabir’e okey salonu da açın gençler de gelsin (1365)
Akp genel merkezine Atatürk posteri… (1372)
Domatesin çekirdeği (1259)
Darbenin elebaşı (1342)
Davos Fatihi (1299)
İftar top 10 (1343)
Kuzu Pirzola (1299)
Gençlik ve skor bayramı -14 Ocak 2012 (1400)
Laiklik kadındır (1516)
23 Nisan törenleri “şehitler var” diye iptal öyle mi? (1421)
Kızılay (1462)
Zagros (1715)
Mustafa Koç (1582)
Hasan Tahsin… Hasan Karakaya (1679)
2015 (1524)
M’usul usul (1739)
Oleg ve Nail (1738)
Guguk kuşu (1808)
Rus uçağını vururuz filan… (1793)
Kurban (1753)
Uyuyan bombalar uyusun da büyüsün diye, millete ninni söyleyenler kimdi? (1846)
Şerefsiz meselesi (1787)
Git dolaş gel açılırsın biraz (1870)
Canlı bomba (1795)
Kaybetme sanatı (1885)
The film… (1698)
Fetih (1887)
Minareler süngü kubbeler miğfer mercedesler zırhlı (1864)
19 mayıs (1879)
Şeref listesi (1873)
100 sene önce 100 sene sonra (1965)
Ko’medya (2004)
İki kadın milletvekili kendi kendini darp etti (1890)
Dans edeceğine bi fatiha oku… (1837)
Dolar’sa akp sayesinde boşalırsa başkaları yüzünden (1949)
Alo babacığım (2127)
Lale devri (2001)
Yiyin efendiler (2018)
Çocuk cehennemi (1870)
Al sana Osmanlı! (1871)
Med cezir (1958)
Eşek herif (1867)
Macellan müezzindi (2057)
Çuval (1919)
Dersim, Kerbela mı? (1847)
Ter­bi­ye­siz he­rif­ler (2065)
Şehit sanık (1964)
Hayvan oğlu hayvan gazi (1960)
Ermenek (1801)
Şehitler ölmez! (1901)
Validebağ (1842)
Syriana (2004)
Apo’ya villa (1866)
17/25 (2001)
23 cent (1916)
Süleyman Şah Türbesi (1973)
Alavere dalavere Türk Memet nöbete (2161)
Yılmaz Özdil’in yayınlanmayan yazısı: Başbakan kim olsun? (2399)
2010 hurmalar 2014 tırmalar (2123)
Verene vuruyor sevene sövüyor (1982)
Affedersin Ermeni (2139)
Milletin adamı (2120)
Serhat (3511)
Meğer, iki cihanda lekeli değilmişiz (2328)
Malvarlığı (2165)
Mağdur bin Ziyad (2015)
cumhurbaşbakanı (2268)
2 dakika 35 saniye 4 salise (2871)
Duy ama Işidme (2130)
Tanık (2157)
Ahududu şerbetiyle parmesanlı risotto (2319)
World Cup (2156)
Asrın lideri (2102)
Bayrak (2817)
TÜSİAD (2240)
Çatı adayını açıklıyorum (2286)
Yalova, Ağrı (2165)
Kahraman terörist! (2197)
O madende kaçak çalıştırılan taşeron işçi Ali, anlatıyor (2347)
Ocağı Yılmaz patlattı da diyebilirdi (2160)
Taşeron (2374)
Fıtrat (2219)
Çocuklarımın yüzüne bakamam (2145)
Höt zöt (2201)
Evlatlar günü (2144)
Yaşanmış kol saati hikâyesi (2166)
Kol saati (2364)
Adalet nöbeti (2222)
Sehven (2272)
Murat (2103)
Haşim Kılıç (2164)
Başbakan kim olur? (2289)
23 Nisan (2346)
Çankaya (2322)
Eküri (2080)
Harika çocuklardan sabıkalı çocuklara... (2110)
Haram yeme yumruk ye canın sağ olsun (2261)
Ulusal güvenlik (2342)
Kaset (2106)
İstikbilal savaşı (2290)
Twitter (2394)
Adnan Menderes (2172)
Bakara makara (2343)
Tarihçe (2202)
İstanbul’da bacıma saldırdılar İzmir’de bacı bana saldırdı (2163)
Masum suçlu suçlu masum (2354)
Firuze (2254)
Berkin (2277)
Tape kronolojisi (2161)
Asrın mağduru (1983)
Biz bu milleti Facebook’a yedirmeyiz (2333)
Asrın iftirası asrın imzası (2144)
Feridun (2084)
Eyyy Oscar (2326)
Ebru Gündeş’in kocası ekonomiden sorumlu devlet bakanı yapılsın (2269)
Ses var... Görüntü yok mu? (2487)
Beni sen mi aradın babacığım? (2213)
Çoluk çocuk (2218)
Profesör Hilmioğlu (2288)
Ukrayna (2347)
Yok böyle hükümet (2286)
İnternet (2275)
Fener alayı (2428)
Şehzade Mustafa (2248)
Er Mektubu Görülmüştür (2249)
Halk mahkemesi (2111)
Anket (2371)
Allah millete rüşvetçinin hayırlısını versin kardeşim (2261)
Yedi kamyon dolusu para (2246)
Gidişat (2123)
Hutbe (2169)
Fevzi (2138)
Dolar (2374)
Vatan yahut yoğurt (2513)
AB ye paralel (2261)
Tır’ı vırı (2286)
Büyüklere masallar (2072)
Manidar (2206)
Asimetrik paralel! (2361)
İster asarım ister keserim savcıyı da kovarım hâkimi de oyarım (2294)
Hedef 2023 (2246)
Haşhaşiler (2449)
Kurmay olacağına, bacanak ol (2128)
Bu devirde yalakalık zor iş (2405)
HSYK (2254)
Yeniden yargılama (2232)
Hangi tarafı tutmak lazım? (2387)
Benim savcım benim polisim benim ailem (2387)
Adam (2310)
Naçizane çözüm önerisi (2277)
Atahan (2714)
Paralel devlet (2425)
2013 (2123)
O ağacın altından sevgilerle (2268)
Yeni Türkiye’nin istiklal savaşı (2406)
Eyy kutu sen nelere kadirsin (2235)
Bütçe (2197)
Emniyet müdürü (2335)
A’yakkabı K’utusunda P’ara (2311)
Bakan (2133)
Hava durumu (2379)
Pardon (2239)
Yüce Atatürk (2334)
Hazreti gazeteci (2169)
Cennetten mektup var (2098)
İnsan hayatı iki simit parası (2036)
Türk var mı? (2174)
Hükümetle cemaatin maçı kaç kaç biter? (2153)
Mısır (2005)
Uganda sanayi odası başkanının eniştesi telefon etti, selamı var (2093)
Cemaat filan... (2070)
Nejat Uygur (2275)
En turistik şehrimiz! (2250)
Düet (2111)
Gavat nostaljisi (2318)
Gavat (2195)
10 Kasım (2193)
O ağacın altı (2271)
Kızlı erkekli (2251)
Bebiş (2245)
Saç (2325)
Yoğun istek üzerine...Türban Büyük Millet Meclisi (2315)
Abe (2217)
Marmaray (2137)
29 Ekim (2105)
Mıntıka themisliği (2508)
Andımız (2247)
Malezyanız hayırlı olsun (2289)
Kaç para aldın RTE’den? (2348)
Benim valim (2281)
Ne kadar türban o kadar demokrasi (2423)
Koç (2346)
Red Kit bile bu kadar çabuk yakalayamazdı (2242)
Başlarken, aşk biterken, nefret (2320)
Fikstür (2364)
Paket (2368)
Vurun kahpeye (2013 versiyonu) (2298)
Dünya lideri (2302)
Eyyy (2551)
Hükümet olimpi’yatma yeri değildir canım kardeşim... (2273)
Olimpiyat (2390)
Yaşasın... ABD Komitesi kabul etti (2085)
Berek Obeme (2324)
NATO kafa nato mermer (2435)
Yas’ıklar olsun (2527)
Değerli yalnızlık (2317)
Silivri (2411)
Kasımpaşa İnönü’dür (2464)
Başörtülü bacımızı trende linç etmeye kalktılar filan... (2313)
Mühür kimdeyse demokrasi odur (2290)
Dindar olmasınlar da bonus kafa mı olsunlar? (2284)
Halep ordaysa gerisi burda (2215)
Ayva yaprağı (2281)
Faili meşhur... (2304)
Dear büyükelçiler... (2486)
Vaaz’iyet (2196)
B’rezilya (2386)
Öyle ecdat tanımıyoruz filan deniyordu... Çapulcuları ikna etsin diye Kanuni’den ricacı oldular (2361)
İki ayyaş (2267)
Nazmiyanım (2317)
Ana’fikir (2132)
İçki (2339)
Baro’metre (2237)
Aman ha... Kaçmasın (2188)
maa$allah (2339)
19 Mayıs (2318)
Not’umuz yükseldi (2207)
Bir ilk (2332)
Teheyersen (2302)
Şam’ar oğlanı (2209)
üç nokta ... (2329)
Ayran gibi petrol bulundu içilecek kalitede (2243)
Dünya bize h’ayran (2473)
İnsanın Aklına Muz Cumhuriyeti Geliyor (2365)
Yazdıkları yazacaklarının teminatı... (2311)
23 Nisan (2306)
Karşılaşma (2405)
Bölgelerimize göre akil raporu (2354)
Fazıl Say say bitmez (2264)
Cüzdan (2499)
Emek (2439)