Telgrafın telleri


Yılmaz ÖZDİL

16 mayıs 1919…
Tam 100 yıl önce bugün, Bandırma Vapuru na bindi.

Samsun a ayak basar basmaz ilk iş, telgrafhaneyi kontrol altına aldı.
Havza, Amasya, nereye gitse ilk iş telgrafhaneyi ele geçiriyordu.

İletişim dehasıydı.

Telgrafı, o ilkel şartlarda internet ağı gibi kullanıyordu.
Memleketin kılcal damarlarına adeta e-posta gönderir gibi, tweet atar gibi, whatsapp mesajı atar gibi telgraf çekiyordu.
Telefon yoktu.
Resmi dairelerin çoğunda elektrik bile yoktu.
Ama, isimsiz kahraman telgrafçılarımız sayesinde adeta yaprak kıpırdasa haberi oluyordu, uçan kuştan haberi oluyordu.

(Ne zaman okusam tüylerim diken diken olur, gözlerim dolar… İzmir işgal edildiğinde, İzmir deki yurtsever telgrafçılarımızdan Anadolu ya şu mesaj çekilmişti: “İzmir işgal olundu. Şehirde katliam var. Kan gövdeyi götürüyor. Hamiyetli olan, Allah ını, vatanını, dinini seven, Vatan Ordusu na imdat etsin. Bu telgrafı ele geçirmiş olan muhabere memuru arkadaşlarımızdan Allah aşkına rica ederiz, açık olan bütün hatlara memleketin her tarafına yetiştirsinler. Onlar da, gönderdikleri yerlere bizim ricamızı tekrarlasınlar. Namuslarına, vatanperverliklerine, erkekliklerine havale!”)

Telgrafın tık tık tık tık sesleri, Kuvayi Milliye nin kalp atışıydı.

Sivas Kongresi ni takip eden Chicago Daily News muhabiri Louis Browe şu haberi yazmıştı: “Bu gece burada gördüğüm kadar iyi işleyen bir telgraf şebekesini ömrümde görmedim. Yarım saat içinde Erzurum, Erzincan, Musul, Diyarbakır, Samsun, Trabzon, Ankara, Malatya, Harput, Konya ve Bursa yla irtibat halindeydiler. Telin bu ucunda Mustafa Kemal oturuyor, öbür ucundaki komutanlar, mülki idare amirleri onun emirlerini sorgusuz sualsiz yerine getiriyor.”

İngiliz istihbaratı Londra ya rapor üstüne rapor yolluyordu: “Mustafa Kemal gittiği yerlerde en önce telgraf merkezlerini ele geçiriyor, İstanbul la temas kurduğu bu hatları mutlaka kesmek gerekiyor.”

Güya Londra yı haberdar ediyorlardı ama, aslında burunlarının ucundan haberleri yoktu!
Sirkeci deki Büyük Postane nin bodrumunda gizli telgraf merkezi kurulmuştu.
İkinci kattaki muhabere salonundan bodruma çaktırmadan hat çekilmişti.
Yurtsever telgrafçılarımız mesai bittikten sonra binaya sızıyor, yeraltındaki odada gaz lambasının ışığında sabaha kadar çalışıyorlardı.
Anadolu ya mesaj gitmesin diye postanenin kapısında nöbet tutan süngülü İngiliz askerlerinin ruhu bile duymuyordu.
Silah ve cephane sevkiyatı, Anadolu ya geçecek subayların ve sivillerin sahte kimlik belgeleri, İngiliz casusların isim listesi gibi hayati konularda kesintisiz trafik yaşanıyordu.
Mustafa Kemal in Ankara daki karargahı “direksiyon binası”ndan İstanbul daki yeraltı örgütümüz Mim Mim Grubu na iletilmek üzere, bazı günler 400 ün üzerinde şifreli telgraf geliyordu.

Kuvayi Milliye nin çekirdek kadrosu, İsa, Musa, Ay, Yıldız, Güneş, Cengiz, Demir, Küçük gibi kod adlarını kullanıyordu.
Mustafa Kemal in kod adı “Nuh”tu.
Şifreli mesajlarının altına imza olarak “Nuh” yazıyordu.

Emperyalist işgalini “tufan”a, Bandırma Vapuru nu “Nuh un gemisi”ne mi benzetiyorlardı… Orası bilinmiyor. Ama, kod adı Nuh tu.

İletişim denilen mekanizmayla o kadar ilgiliydi ki, telgrafı geliştiren, telsiz sinyalleri göndermeyi başaran ve bu sayede Nobel fizik ödülü kazanan İtalyan mucit Marconi yi yakından takip ediyordu.
Henüz Trablus tayken, Sofya dayken, Avrupa gazetelerinde Marconi nin attığı adımları okuyor, iletişim devriminin geleceği şekillendireceğini görüyor, planlarını iletişim üzerine kuruyordu.

Kurtuluş Savaşı nın sonunda “zaferi nasıl kazandınız?” diye soran yabancı gazetecilere şu cevabı verecekti: “Telgrafın telleriyle!”

Aradan 100 yıl geçti…
Gazeteleri kontrol altına alırsak, televizyonları kontrol altına alırsak, topluma istediğimiz gibi yön veririz diye düşünen saray muhiplerinin, 100 yıl sonra hâlâ bir türlü kavrayamadığı işte budur.

Gazeteleri susturdun.
Televizyonları susturdun.
Ama toplumun her şeyden haberi var.

Çünkü, bugünün telgraf mekanizması, zannedildiği gibi gazeteler veya televizyonlar değildir, sosyal medyadır.

31 Mart seçimi mesela, telgrafın telleridir, iletişim zaferidir.
Atı alıp Üsküdar ı geçememelerinin en önemli sebebi, Ekrem İmamoğlu nun muhteşem basiretinin yanısıra, memleketin kılcal damarlarına kadar yayılan sosyal medya iletişimidir.

23 Haziran ın garantisi de, yüksek saray kurulu nun resmi açıklaması değil, demokrasi gönüllülerinin sosyal medya iletişimi olacak.

Türkiye de 59 milyon kişi internet kullanıyor.
52 milyon kişi sosyal medyada aktif olarak yeralıyor.
44 milyon kişi sosyal medyayı cep telefonundan takip ediyor.
43 milyon kişi facebook u, 38 milyon kişi Instagram ı kullanıyor, her gün yedi milyon tweet atılıyor.
Türkiye de insanlar her gün ortalama 2 saat 45 dakika sosyal medyada dolaşıyor.

Sen hâlâ hangi Anadolu Ajansı ndan bahsediyorsun birader?


5/16/2019
Okuma Sayısı : 378



Şiddet ve Kutsal
[Rene Girard]

Fihi Ma Fih
[Mevlana Celaleddin Rumi]

Visal-i Gül
[Gülşen Nursaçan]

Yazarın Diğer Yazıları

Mursi şehit öyle mı? (51)
Binalici Itfaiyeci Ekremcinin Evini Söndürmeyecek mı? (45)
Atatürk "şeytan dostu" öyle mı? (289)
Achtung (313)
Iş yeni başlıyor. (154)
Hepimiz Mansur Yavaş ız (114)
Feministler ezanı ıslıkladı mı? (323)
Akp de Şakül Kayması (138)
Yılmaz Ozdil den müthiş tarihi röportaj @ (215)
Asrın liderimiz "bu kafa" sayesinde dünyanın en şanslı lideridir (239)
Seçimin hal i (140)
Ümit (318)
1881 (402)
Kanser (415)
Halk Arenası! (226)
Sinyalizasyon yok mu? (361)
Asrın liderimiz ağzından kaçırdı (352)
Af orizmalar (426)
Ismet aslında Kaliforniyalıydı (557)
Şarbon (391)
Kredi notumuzu düşürenler şerefsizdir (340)
Al sana tren! (464)
Bedelinin bedeli ağırdır (459)
Dokuz defa kaybetti koltuğu bırakmıyor… “Koltuk sevdasına tutulanların bizim partide yeri yok” diyor (592)
Seçimin sonucunu açıklıyorum… Çoktan kazandık. (329)
World cup (501)
Tek adama karşı tek kollu adam! (553)
Tamam (653)
Kurnaz zannettiğin aslında salağın önde gidenidir (670)
Cumhurbaşkanı adayımı açıklıyorum (547)
Atı alıp Üsküdar’ı geçtikten sonra işte bunlar oldu… (913)
Deizm (665)
Üniversitede katliam (418)
Aydın Doğan (539)
Çiftlikbank (749)
Ittifak (632)
Şeytan üçgeni (902)
Sefer görev emri (910)
Şerefiz robot (845)
Kaybedenler klübü (549)
Türk Tabipler Birliği (628)
Ümit (652)
Bir Dilek tut (582)
Evine tekrar hosgeldin usta (671)
Bi-linç (748)
Talih Kuşu haram öyle mi? (648)
Tbmm başkanı (743)
Görürseniz şaşmayın , kapak da takar bunlar. .. (716)
Yerli otomobil (786)
Iyi (802)
Teflon millet (665)
Re vize (693)
Dünya lideri (679)
Al sana Arakan (754)
Kol saati (725)
Yalaka şeytan (786)
Büyükerşen... (870)
ÜTÇ örgütü (748)
Adalet mitingine kaç kişi katıldı? (821)
Anadolu bozkırinda kendi başına açıp solan çiçekler. .. (776)
Bayram (746)
Yol arkadaşı (778)
Adalet (917)
Katar (982)
Zebra (926)
Kırık kalpler durağı (790)
The film (805)
Aynı tespihin peş peşe dizilen taneleri (933)
Dümbeleği “çala çala” yoruldu bileklerim… (885)
Sevr, nur, hira (875)
Yeliz... (1091)
Kanı bozuklar öyle mi? (972)
Mustafa Kemal’e hakaret ederken, Akp hükümetine Yunan diyen Akp’li! (1479)
Cımbız (1046)
Evetçi rektörler... Bilim insanı mi, saray imamı mı? (1603)
Referandumun kaderi ne olur? (1254)
Hiç adam rejimi (1087)
Reina (1173)
Bağışıklık -İmmün (1150)
Asansör Pasası (1162)
Çoban (1132)
Anıtkabir (1112)
Cumhuriyet, mucizedir (1255)
Edepli üniversite (1130)
İşte GATA gerçeği (1623)
İnönü’yle öbürü (1370)
Anıtkabir’e okey salonu da açın gençler de gelsin (1318)
Akp genel merkezine Atatürk posteri… (1310)
Domatesin çekirdeği (1198)
Darbenin elebaşı (1289)
Davos Fatihi (1241)
İftar top 10 (1287)
Kuzu Pirzola (1236)
Gençlik ve skor bayramı -14 Ocak 2012 (1337)
Laiklik kadındır (1462)
23 Nisan törenleri “şehitler var” diye iptal öyle mi? (1357)
Kızılay (1402)
Zagros (1654)
Mustafa Koç (1540)
Hasan Tahsin… Hasan Karakaya (1620)
2015 (1482)
M’usul usul (1697)
Oleg ve Nail (1675)
Guguk kuşu (1750)
Rus uçağını vururuz filan… (1742)
Kurban (1700)
Uyuyan bombalar uyusun da büyüsün diye, millete ninni söyleyenler kimdi? (1786)
Şerefsiz meselesi (1731)
Git dolaş gel açılırsın biraz (1808)
Canlı bomba (1733)
Kaybetme sanatı (1821)
The film… (1654)
Fetih (1831)
Minareler süngü kubbeler miğfer mercedesler zırhlı (1803)
19 mayıs (1796)
Şeref listesi (1820)
100 sene önce 100 sene sonra (1911)
Ko’medya (1938)
İki kadın milletvekili kendi kendini darp etti (1840)
Dans edeceğine bi fatiha oku… (1790)
Dolar’sa akp sayesinde boşalırsa başkaları yüzünden (1897)
Alo babacığım (2050)
Lale devri (1953)
Yiyin efendiler (1954)
Çocuk cehennemi (1824)
Al sana Osmanlı! (1814)
Med cezir (1900)
Eşek herif (1809)
Macellan müezzindi (1997)
Çuval (1853)
Dersim, Kerbela mı? (1797)
Ter­bi­ye­siz he­rif­ler (2012)
Şehit sanık (1904)
Hayvan oğlu hayvan gazi (1908)
Ermenek (1750)
Şehitler ölmez! (1843)
Validebağ (1788)
Syriana (1946)
Apo’ya villa (1812)
17/25 (1944)
23 cent (1847)
Süleyman Şah Türbesi (1929)
Alavere dalavere Türk Memet nöbete (2118)
Yılmaz Özdil’in yayınlanmayan yazısı: Başbakan kim olsun? (2342)
2010 hurmalar 2014 tırmalar (2056)
Verene vuruyor sevene sövüyor (1919)
Affedersin Ermeni (2086)
Milletin adamı (2072)
Serhat (3460)
Meğer, iki cihanda lekeli değilmişiz (2269)
Malvarlığı (2113)
Mağdur bin Ziyad (1966)
cumhurbaşbakanı (2221)
2 dakika 35 saniye 4 salise (2799)
Duy ama Işidme (2080)
Tanık (2101)
Ahududu şerbetiyle parmesanlı risotto (2266)
World Cup (2097)
Asrın lideri (2047)
Bayrak (2756)
TÜSİAD (2173)
Çatı adayını açıklıyorum (2231)
Yalova, Ağrı (2113)
Kahraman terörist! (2138)
O madende kaçak çalıştırılan taşeron işçi Ali, anlatıyor (2288)
Ocağı Yılmaz patlattı da diyebilirdi (2107)
Taşeron (2312)
Fıtrat (2172)
Çocuklarımın yüzüne bakamam (2088)
Höt zöt (2151)
Evlatlar günü (2091)
Yaşanmış kol saati hikâyesi (2110)
Kol saati (2317)
Adalet nöbeti (2161)
Sehven (2214)
Murat (2051)
Haşim Kılıç (2104)
Başbakan kim olur? (2222)
23 Nisan (2288)
Yatağan (2224)
Çankaya (2275)
Eküri (2016)
Harika çocuklardan sabıkalı çocuklara... (2056)
Haram yeme yumruk ye canın sağ olsun (2194)
Ulusal güvenlik (2286)
Kaset (2054)
İstikbilal savaşı (2235)
Twitter (2333)
Adnan Menderes (2119)
Bakara makara (2286)
Tarihçe (2142)
İstanbul’da bacıma saldırdılar İzmir’de bacı bana saldırdı (2109)
Masum suçlu suçlu masum (2285)
Firuze (2201)
Berkin (2222)
Tape kronolojisi (2107)
Asrın mağduru (1929)
Biz bu milleti Facebook’a yedirmeyiz (2269)
Asrın iftirası asrın imzası (2090)
Feridun (2028)
Eyyy Oscar (2278)
Ebru Gündeş’in kocası ekonomiden sorumlu devlet bakanı yapılsın (2215)
Ses var... Görüntü yok mu? (2428)
Beni sen mi aradın babacığım? (2170)
Çoluk çocuk (2167)
Profesör Hilmioğlu (2237)
Ukrayna (2292)
Yok böyle hükümet (2229)
İnternet (2214)
Fener alayı (2377)
Şehzade Mustafa (2188)
Er Mektubu Görülmüştür (2182)
Halk mahkemesi (2055)
Anket (2322)
Allah millete rüşvetçinin hayırlısını versin kardeşim (2207)
Yedi kamyon dolusu para (2184)
Gidişat (2025)
Hutbe (2105)
Fevzi (2085)
Dolar (2312)
Vatan yahut yoğurt (2458)
AB ye paralel (2204)
Tır’ı vırı (2230)
Büyüklere masallar (2024)
Manidar (2149)
Asimetrik paralel! (2304)
İster asarım ister keserim savcıyı da kovarım hâkimi de oyarım (2243)
Hedef 2023 (2200)
Haşhaşiler (2411)
Kurmay olacağına, bacanak ol (2071)
Bu devirde yalakalık zor iş (2339)
HSYK (2188)
Yeniden yargılama (2174)
Hangi tarafı tutmak lazım? (2329)
Benim savcım benim polisim benim ailem (2321)
Adam (2254)
Naçizane çözüm önerisi (2225)
Atahan (2667)
Paralel devlet (2374)
2013 (2068)
O ağacın altından sevgilerle (2226)
Yeni Türkiye’nin istiklal savaşı (2337)
Eyy kutu sen nelere kadirsin (2175)
Bütçe (2137)
Emniyet müdürü (2290)
A’yakkabı K’utusunda P’ara (2265)
Bakan (2077)
Hava durumu (2329)
Pardon (2187)
Yüce Atatürk (2292)
Hazreti gazeteci (2116)
Cennetten mektup var (2053)
İnsan hayatı iki simit parası (1992)
Türk var mı? (2121)
Hükümetle cemaatin maçı kaç kaç biter? (2096)
Mısır (1955)
Uganda sanayi odası başkanının eniştesi telefon etti, selamı var (2035)
Cemaat filan... (2017)
Nejat Uygur (2233)
En turistik şehrimiz! (2205)
Düet (2069)
Gavat nostaljisi (2262)
Gavat (2140)
10 Kasım (2148)
O ağacın altı (2224)
Kızlı erkekli (2189)
Bebiş (2191)
Saç (2278)
Yoğun istek üzerine...Türban Büyük Millet Meclisi (2258)
Abe (2161)
Marmaray (2087)
29 Ekim (2051)
Mıntıka themisliği (2451)
Andımız (2188)
Malezyanız hayırlı olsun (2239)
Kaç para aldın RTE’den? (2295)
Benim valim (2230)
Ne kadar türban o kadar demokrasi (2355)
Koç (2293)
Red Kit bile bu kadar çabuk yakalayamazdı (2197)
Başlarken, aşk biterken, nefret (2280)
Fikstür (2316)
Paket (2313)
Vurun kahpeye (2013 versiyonu) (2241)
Dünya lideri (2254)
Eyyy (2500)
Hükümet olimpi’yatma yeri değildir canım kardeşim... (2224)
Olimpiyat (2320)
Yaşasın... ABD Komitesi kabul etti (2035)
Berek Obeme (2271)
NATO kafa nato mermer (2373)
Yas’ıklar olsun (2477)
Değerli yalnızlık (2255)
Silivri (2361)
Kasımpaşa İnönü’dür (2419)
Başörtülü bacımızı trende linç etmeye kalktılar filan... (2267)
Mühür kimdeyse demokrasi odur (2228)
Dindar olmasınlar da bonus kafa mı olsunlar? (2232)
Halep ordaysa gerisi burda (2157)
Ayva yaprağı (2230)
Faili meşhur... (2265)
Dear büyükelçiler... (2437)
Vaaz’iyet (2149)
B’rezilya (2336)
Öyle ecdat tanımıyoruz filan deniyordu... Çapulcuları ikna etsin diye Kanuni’den ricacı oldular (2299)
İki ayyaş (2209)
Nazmiyanım (2264)
Ana’fikir (2090)
İçki (2274)
Baro’metre (2194)
Aman ha... Kaçmasın (2144)
maa$allah (2278)
19 Mayıs (2264)
Not’umuz yükseldi (2158)
Bir ilk (2281)
Teheyersen (2247)
Şam’ar oğlanı (2164)
üç nokta ... (2290)
Ayran gibi petrol bulundu içilecek kalitede (2199)
Dünya bize h’ayran (2417)
İnsanın Aklına Muz Cumhuriyeti Geliyor (2314)
Yazdıkları yazacaklarının teminatı... (2267)
23 Nisan (2264)
Karşılaşma (2346)
Bölgelerimize göre akil raporu (2295)
Fazıl Say say bitmez (2217)
Cüzdan (2439)
Emek (2377)

Destekcilerimiz

TÜM YAZARLARIMIZ

SEÇTİKLERİMİZ

Bu mahallede fırınları kadınlar çalıştırıyor
YSK Başkanı Güven: İmamoğlu yüzde 54,21, Yıldırım yüzde 44,99 oy aldı
Ekrem İmamoğlu’ndan açıklama:Sandıktan benim için sefer görev emri çıkmıştır
Red Kit’e de konu olmuştu... Hacı Ali’nin sıra dışı hikayesi
Imamoğlu’ndan uyarı:Seçim günü hiçbir olaya bulaşmayın!
MİT ve emniyetten ortak operasyon! Roger Carlsen tutuklandı
Konut fiyatları Nisan’da yıllık reel yüzde 14.02 düştü
Bursaspor’da şok: Gelirlere el konuldu!
Robot eczacı iş başında
Dünyaca ünlü bilim insanı Muazzez İlmiye Çığ, 106’ncı yaşını kutladı
YSK, İstanbul seçiminde oy kullanamayacak seçmenleri açıkladı
Göçmenlerin zorlu umut yolculuğu
Facebook, kripto para basmak için FED ile görüştü
Yeni yapay zeka modeli... Yüzde 87’sinde doğru teşhis!
Twitter’dan ’ayrıntılı konum’ açıklaması
Demirtaş’ın tahliye talebine oy çokluğuyla ret
Askerlik süresini 6 aya indiren yasa teklifi kabul edildi! İşte detaylar
Kılıçdaroğlu: İstanbul’u Allah’ın izniyle bir daha alacağız
Balıkesir mavi çiçeğini arıyor
Berfin’in ilk ameliyatı 12 saat sürdü
Aydın Doğan’ın yargılandığı ’SPK davası’ zaman aşımından düştü
Tarla gibi sürülen caretta kumsalında kaybolan yuva sayısı 100’ü geçti
İstanbul’da milyonluk yağma! Bir zamanların deviydi, talan ettiler...
Klasik müzik dinlettiği tavuklarda verim arttı
Arap Birliği Genel Sekreteri Gayt: Türkiye Yeni Osmanlıcılık kisvesi altında Siyasal İslam’ı teşvik ediyor
Şehit ağabeyi eski yarbay Alkan, FET֒den beraat etti
Ziraat Bankası’ndan enflasyona endeksli konut kredisi
Şule Çet’in 20’nci katından düşerek hayatını kaybettiği plazada keşif yapıldı
Rum Yönetimi’nde ’Fatih’ krizi
Büyük Tehlike! 1 milyona yakın çam ağacının büyük bölümünü ’Basra böceği’ sardı